სირიული დამწერლობა

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
სირიული დამწერლობა
ტიპი: კონსონანტური
ენები: არამეული ენა (ასურული ენა)
დროის პერიოდი: 200 ძვ.წ.-დან დღემდე
წინამორბედი დამწერლობები: ქანაანური დამწერლობა
 ფინიკიური დამწერლობა
  არამეული დამწერლობა
   სირიული დამწერლობა
ISO 15924 კოდი: Syrc (სირიული)
Syre (ესტრანგელო)
Syrj (დასავლეთ სირიული)
Syrn (აღმოსავლეთ სირიული)
Suryaya.PNG

სირიული დამწელობა (ܐܠܦܒܝܬ ܣܘܪܝܝܐ) — შედგება 22 ასოსგან, რომელიც არის წარმოშობილი არამეული დამწერლობიდან. დამწერლობა არის კონსონანტური, იწერება მარჯვნიდან მარცხნივ.

’Ālap̄ Gāmal Dāla Wāw Zayn ē ē Kāp̄
ܐ ܒ ܓ ܕ ܗ ܘ ܙ ܚ ܛ ܝ ܟܟ
ܟ
Lāma Mīm Nūn Semka ‘Ē āē Qōp̄ Rēš Šīn Taw
ܠ ܡܡ ܢܢ ܣ ܥ ܦ ܨ ܩ ܪ ܫ ܬ
ܡ ܢ

დამწერლობის ვარიანტები[რედაქტირება]

დამწერლობის ის ტიპი რომელზეც წერდნენ V საუკუნემდე კლასიკურ სირიულ დამწერლობად არის მოხსენიებულიმ, ან ესტრანგელო. ამის მერე, როგორც კი დაიყო აღმოსავლეთის ასურული ეკლესია ორ ნაწილად (ნესტერიანელებსა და სირო-იაკობიტებზე), დაიყო დამწერლობაც. თითოეულმა ახალმა ეკლესიამ გამოიმუშავა თავისი შრიფტი სირიული დამწერლობის საბუძველზე.

ასო ესტრანგელო (კლასიკური დამწერლობა) მადნაია (აღმოსავლეთ სირიული დამწერლობა) Unicode-ში აღმნიშვნელი
ნომერი
წარმოთქმა
ჩვეულებრივი
ფორმა
დაბოლოება
შეერთებით
დაბოლოება
შეერთების გარეშე
ჩვეულებრივი
ფორმა
დაბოლოება
შეერთებით
დაბოლოება
შეერთების გარეშე
’Ālap̄ Aramaic alap.png     SyriacAlaph.png SyriacAlaph2.png 1   ܐ 1 ʔ (glottal stop)
or silent
Bēṯ Aramaic beth.png Aramaic beth c.png   SyriacBeth.png SyriacBeth2.png   ܒ 2 hard: b (voiced bilabial plosive)
soft: v (voiced labiodental fricative) or w (labial-velar approximant)
Gāmal Aramaic gamal.png Aramaic gamal c.png   SyriacGamal.png SyriacGamal2.png   ܓ 3 hard: g (voiced velar plosive)
soft: ɣ (voiced velar fricative)
Dālaṯ Aramaic daleth.png     SyriacDalath.png     ܕ 4 hard: d (voiced alveolar plosive)
soft: ð (voiced dental fricative)
Aramaic heh.png     SyriacHe.png     ܗ 5 h (voiceless glottal fricative)
Wāw Aramaic waw.png     SyriacWaw.png     ܘ 6 consonant: w (labial-velar approximant)
mater lectionis: u (close back rounded vowel) or o (close-mid back rounded vowel)
Zayn Aramaic zain.png     SyriacZayn.png     ܙ 7 z (voiced alveolar fricative)
Ḥēṯ Aramaic kheth.png Aramaic kheth c.png   SyriacKheth.png SyriacKheth2.png   ܚ 8 ħ (voiceless pharyngeal fricative) or x (voiceless velar fricative)
Ṭēṯ Aramaic teth.png Aramaic teth c.png   SyriacTeth.png SyriacTeth2.png   ܛ 9 tˁ (pharyngealized voiceless alveolar plosive)
Yōḏ Aramaic yodh.png Aramaic yodh c.png   SyriacYodh.png SyriacYodh2.png   ܝ 10 consonant: j (voiced palatal approximant)
mater lectionis: i (close front unrounded vowel) or e (close-mid front unrounded vowel)
Kāp̄ Aramaic kap.png Aramaic kap c.png Aramaic kap f.png SyriacKaph.png SyriacKaph2.png SyriacKaph3.png ܟ 20 hard: k (voiceless velar plosive)
soft: x (voiceless velar fricative)
Lāmaḏ Aramaic lamadh.png Aramaic lamadh c.png   SyriacLamadh.png SyriacLamadh2.png   ܠ 30 l (alveolar lateral approximant)
Mīm Aramaic meem.png Aramaic meem c.png   SyriacMeem.png SyriacMeem2.png   ܡ 40 m (bilabial nasal)
Nūn Aramaic noon.png Aramaic noon c.png Aramaic noon f.png SyriacNun.png SyriacNun2.png SyriacNun3.png ܢ 50 n (alveolar nasal)
Semkaṯ Aramaic simkath.png Aramaic simkath c.png   SyriacSimkath.png SyriacSimkath2.png / SyriacSimkath3.png   ܣ / ܤ 60 s (voiceless alveolar fricative)
‘Ē Aramaic ain.png Aramaic ain c.png   Syriac'E.png Syriac'E2.png   ܥ 70 ʕ (voiced pharyngeal fricative)
Aramaic payin.png Aramaic payin c.png   SyriacPe.png SyriacPe2.png   ܦ 80 hard: p (voiceless bilabial plosive)
soft: f (voiceless labiodental fricative) or w (labial-velar approximant)
Ṣāḏē Aramaic tsade.png     SyriacSadhe.png     ܨ 90 sˁ (pharyngealized voiceless alveolar fricative)
Qōp̄ Aramaic qoph.png Aramaic qoph c.png   SyriacQop.png SyriacQop2.png   ܩ 100 q (voiceless uvular plosive)
Rēš Aramaic resh.png     SyriacResh.png     ܪ 200 r (alveolar trill)
Šīn Aramaic sheen.png Aramaic sheen c.png   SyriacSheen.png SyriacSheen2.png   ܫ 300 ʃ (voiceless postalveolar fricative)
Taw Aramaic taw.png     SyriacTaw.png     ܬ 400 hard: t (voiceless alveolar plosive)
soft: θ (voiceless dental fricative)

1 Dālaṯ-ის ან Rēš-ის შემდეგ ’Ālap̄ იღებს ჩვეულებრივ ფორმას, და არა დაბოლოების.

ლიგატურები[რედაქტირება]

სახელი ესტრანგელო (კლასიკური) მადაინა (აღმოსავლური) Unicode-ში აღწერა
ჩვეულებრივი
ფორმა
დაბოლოება
შეერთებით
დაბოლოება
შეერთების გარეშე
ჩვეულებრივი
ფორმა
დაბოლოება
შეერთებით
დაბოლოება
შეერთების გარეშე
  Aramaic lamadh alap.png     SyriacLamadhAlaph3.png       არაბ. Lāmaḏ‎‎ and 'Ālap̄ combined
at end of word
  Aramaic taw alap.png     SyriacAlaph.png SyriacTaw.png SyriacTawAlaph.png SyriacTawAlaph2.png / SyriacTawAlaph3.png   Taw and 'Ālap̄ combined
at end of word
        SyriacHeYodh.png       Hē and Yōḏ combined
at end of word

გალერეა[რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე: