სამეფო სამხედრო-საჰაერო ძალები

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
(გადამისამართდა გვერდიდან როიალ ეარ ფორსი)
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
Ensign of the Royal Air Force.svg

"როიალ ეარ ფორსი" (ინგლ.: Royal Air Force) შემოკლებით რაფ (ინგლ.: RAF) ეწოდება დიდი ბრიტანეთის სამეფო სამხედრო საჰაერო ძალებს.

რაფ-ის ისტორია[რედაქტირება]

«როიალ ეარ ფორსის» ისტორია იწყება 1912 წლის 13 მაისს, როცა სამეფო ბრძანების საფუძველზე დაარსდა "სამეფო მფრინავი შენაერთები" (ინგლ.:Royal Flying Corps - RFC). ამ შენაერთებმა შეცვალეს მანამდე არსებული "სამეფო ინჟინრების" მფრინავთა შტაბი. პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ დაარსდა "სამეფო საზღვაო საჰაერო სამსახური" (ინგლ.:Royal Naval Air Service (RNAS), რომელიც სამეფო საზღვაო ძალების დაქვემდებარებაში შედიოდა და მისი შემადგენლობიდან კომპლექტდებოდა. 1918 წლის 1 აპრილს საჰაერო მიმოსვლის მინისტრის ბრძანების საფუძველზე ეს ორი ორგანიზაცია შეერთდა და ამიერიდან ეწოდებოდა "სამეფო საჰაერო ძალები" - «როიალ ეარ ფორსი». მსოფლიო ომებს შორის პერიოდში «რაფ»-ს ევალებოდა ფოსტის და ტვირთის ტრანსპორტირება. სამხედრო ოპერაციებში მას მონაწილეობა არასდროს არ მიუღიათ, თუ მხედველობაში არ მივიღებთ 1928 წლის მარტში ავღანეთიდან მშვიდობიანი მოქალაქეების ევაკუაციას.

«რაფ»-ს ყველა სხვა ქვეყნის სამხედრო საერო ძალებისაგან განსვავებით საკუთარი სამხედრო რანგირების სისტემა გააჩნია. ჩვეულებრისამებრ სამხედრო ჩინები საჰაერო ძალებში სახმელეთო ჯარებიდანაა ნასესხები, «რაფ»-ში კი არა:

"რაფ"-ის ოფიცერთა წოდებები[რედაქტირება]

  • პაილოტ ოფისერ (Pilot Officer) = ლეიტენანტი
  • ფლაინგ ოფისერ (Flying Officer) = უფროსი ლეიტენანტი
  • ფლაით ლეფტენატ (Flight Lieutenant) = კაპიტანი
  • სქუადრონ ლიდერ (Squadron Leader) = მაიორი
  • უინგ ქომანდერ (Wing Commander) = ვიცე-პოლკოვნიკი
  • გრუფ ქეპტენ (Group Captain) = პოლკოვნიკი
  • ეარ ქომოდორ (Air Commodore) = ბრიგადის გენერალი
  • ეარ ვაის მარშალ (Air Vice Marshal) = გენერალ-მაიორი
  • ეარ მარშალ (Air Marshal) = გენერალ-ლეიტენანტი
  • ეარ ჩიფ მარშალ (Air Chief Marshal) = გენერალი

2000 წლიდან დღემდე[რედაქტირება]

2001 წელს «რაფ»-ი მონაწილეობას იღებდა ავღენეთის ომში. უპირველეს ყოვლისა ეს დაზვერვით და რეკოგნოსცირებით ხასიათს ატარებდა. ერაყის მეორე ომში 2003 წელს «რაფ»-ის მხრიდან 100-ზე მეტი თვითმფრინავი და ვერტმფრენი იღებდა მონაწილეობას. ომის განმავლობაში «რაფ»-მა მხოლოდ ერთი სამხედრო თვითმფრინავი დაკარგა. ტორნადო GR4 სამხედრო დავალებიდან ბრუნდებოდა, როცა ამერიკული პატრიოტის ტიპის რაკეტით შეცდომით იქნა ჩამოგდებული. 2004 წლის დეკემბრიდან 2005 წლის იანვრამდე «რაფ»-ის 20-მდე სატრანსპორტო და მეტეოროლოგიური კვლევის თვითმფრინავი მაშველ ოპერაციებს ატარებდა სამხერთ აზიაში მომხდარი ცუნამის დროს. მათ გადაჰქონდათ მედიკამენტები და პირველადი დახმარების ნივთები და ევაკუაციას უკეთებდნენ ტურისტებს და დაზარალებულებს.

სამომავლო გეგმები[რედაქტირება]

XXI საუკუნეში «როიალ ეარ ფორსის» მიზანია ტექნიკური აღჭურვის მხრის არ ჩამორჩეს აშშ-ის საჰაერო ძალებს. ამ მხრივ ბრიტანელები თავიანთ დავალებას ჩინებულად ასრულებენ და არაფრით ჩამოუვარდებიან ამერიკელებს. «რაფ»-ი უყოყმანოდ სეიძლება ჩაითვალოს მსოფლიოში ერთ-ერთ საუკეთესო საჰაერო ძალად. ეს მიღწევა ბრიტანულ მოსახლეობას დიდი გადასახადების ფასად უჯდება და მისი დაფინანსება დღითიდღე პრობლემატური ხდება. XX საუკუნის 50-იანი წლებიდან «რაფ»-მა თავისი შეიარაღების გადახალისება დაიწყო და მომდევნო 10 წელიწადში გეგმით მთელი საჰაერო ფლოტი უნდა შეიცვალოს.

დამატებით «რაფ»-ი იძენს სატვირთო "ც-17 გლოუბმასტერ III" ტიპის თვითმფრინავებს და "ვაჰ-64 აპაჩი ლონგბოუ" ტიპის საბრძოლო ვერტმფრენებს. 2015 წლისათვის ტორნადო გრ4-ები უნდა შეიცვალოს "უცავ" - უპილოტო საფრენი აპარატებით.

ცნობილი პიროვნებები[რედაქტირება]