პოლ ეკმანი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
უნივერსალური ემოციები პოლ ეკმანის მოსაზრების მიხედვით.

პოლ ეკმანი (ინგლ. Paul Ekman) (დ. 15 თებერვალი, 1934, ვაშინგტონი.) — ამერიკელი ფსიქოლოგი. მან პირველმა დაიწყო ემოციებისა და მათი სახის გამომეტყველებებთან კავშირის შესწავლა. მან შექმნა ადამიანის სახის გამომეტყველების ატლასი, ათასზე მეტი გამომეტყველებით. იგი ცნობილია როგორც „საუკეთესო ტყუილის დეტექტორი მსოფლიოში“. ეკმანი 59–ე ადგილზეა, XX სასუკუნის, ას, ყველაზე განთქმულ ფსიქოლოგს შორის[1]. ეკმანი ატარებდა სხვადასხვა კვლევებს, დარვინისეული მიდგომით მან დაამტკიცა გამომეტყველებების უნივერსალურობა[2][3]. მისი უდიდესი აღმოჩენაა მიკროგამომეტყველებები, რომლებიც ჩვენს სახეზე წამზე ნაკლები დროით ჩნდება, როგორც ემოციის მაჩვენებელი[4].

კვლევები[რედაქტირება]

არავერბალური კომუნიკაციის შეფასება[რედაქტირება]

ეკმანის ინტერესი არავერბალური კომუნიკაციის მიმართ, საფუძვლად დაედო 1957 წლის მის პირველ პუბლიკაციას, სადაც ის აღწერდა თუ რამდენად რთულია შეიმუშავო გზები, რათა მოხდეს არავერბალური ქცევის შეფასება[5].

ემოციები უნივერსალურია[რედაქტირება]

7 უნივერსალური ემოციის განსახიერება

ჩარლზ დარვინი თეორიულად მსჯელობდა, რომ ემოციები ბიოლოგიურად განსაზღვრულია და ისინი უნივერსალურია ადამიანებისათვის („ემოციური გამომეტყველებები ადამიანებსა და ცხოველებში“ 1872 წლის გამოცემა.). ეკმანმა, სხვადასხვა კულტურის ხალხთან ჩატარებული კვლევებისას, ბევრი დამთხვევა იპოვა. მან აღმოაჩინა რამდენიმე ემოცია, რომლებიც უნივერსალური უნდა ყოფილიყო, ესენია: გაკვირვება, შიში, სიბრაზე, ბედნიერება, ზიზღი, სევდა და ასევე შედარებით ბუნდოვანი, სიძულვილი. მან გააფართოვა თავისი კველვები და გაემგზავრა პაპუა-ახალ გვინეაში. იქაური ხალხი მოწყვეტილი იყო ცივილიზაციას და ვერ შეისწვლიდნენ ემოციების მნიშვნელობას მედიით და ფოტოებით[6].

სიცრუის აღმოჩენა[რედაქტირება]

ეკმანი სწვლობდა სიცრუის სოციალურ ასპექტს. რატომ ვიტყუებით?[7] და რატომ ვუდგებით ხშირად, გულგრილად, ტყუილის აღმოჩენას და ა.შ.[8].

პუბლიკაციები[რედაქტირება]

  • Emotional Awareness: Overcoming the Obstacles to Psychological Balance and Compassion (Times Books, 2008) ISBN 0-8050-8712-5
  • Unmasking the Face ISBN 1-883536-36-7
  • Emotions Revealed: Recognizing Faces and Feelings to Improve Communication and Emotional Life (Times Books, 2003) ISBN 0-8050-7516-X
  • Telling Lies: Clues to Deceit in the Marketplace, Politics, and Marriage (W. W. Norton & Company, 1985) ISBN 0-393-32188-6
  • What the Face Reveals (with Rosenberg, E. L., Oxford University Press, 1998) ISBN 0-19-510446-3
  • The Nature of Emotion: Fundamental Questions (with R. Davidson, Oxford University Press, 1994) ISBN 0-19-508944-8
  • Darwin and Facial Expression: A Century of Research in Review ISBN 0-12-236750-2
  • Facial Action Coding System/Investigator's ISBN 99936-26-61-9
  • Why Kids Lie: How Parents Can Encourage Truthfulness (Penguin, 1991) ISBN 0-14-014322-X
  • Handbook of Methods in Nonverbal Behavior Research ISBN 0-521-28072-9
  • Face of Man ISBN 0-8240-7130-1
  • Emotion in the Human Face ISBN 0-08-016643-1
  • Handbook of Cognition and Emotion (Sussex, U.K. John Wiley & Sons, Ltd., 1999)

სქოლიო[რედაქტირება]

  1. Haggbloom, S. J. et al. (2002). The 100 Most Eminent Psychologists of the 20th Century. Review of General Psychology. Vol. 6, No. 2, 139–15. Haggbloom and his team combined 3 quantitative variables: citations in professional journals, citations in textbooks, and nominations in a survey given to members of the Association for Psychological Science, with 3 qualitative variables (converted to quantitative scores): National Academy of Science (NAS) membership, American Psychological Association (APA) President and/or recipient of the APA Distinguished Scientific Contributions Award, and surname used as an eponym. Then the list was rank ordered. Ekman was #59. (A list of the first 25 names, in order, can be found under "Historically important writers" at en:Template:Psychology.)
  2. Freitas-Magalhães, A. (2012). Facial expression of emotion. In V. S. Ramachandran (Ed.), Encyclopedia of Human Behavior (Vol. 2, pp.173-183). Oxford: Elsevier/Academic Press. ISBN 978-008-088-575-9.
  3. (April 1992) „Paul Ekman“. American Psychologist 47 (4). 
  4. http://www.youtube.com/watch?v=m72bqvf_qDg
  5. Ekman, Paul (1957). „A methodological discussion of nonverbal behavior.“. Journal of Psychology 43: გვ. 141–149. 
  6. Ekman, P.; Friesen, W.V. (1971). „Constants across cultures in the face and emotion.“. Journal of Personality and Social Psychology 17: გვ. 124–129. 
  7. Book: Why Kids Lie: How Parents Can Encourage Truthfulness
  8. Ekman, P., 1996: Why don't we catch liars