მამია III გურიელი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
Disambig-dark.svg სხვა მნიშვნელობებისთვის იხილეთ მამია.
მამია III გურიელი
Prince Mamia Gurieli.JPG
ქრისტეფორე კასტელის ნახატი
გურიის მთავარი,
იმერეთის მეფე
მმართ. დასაწყისი: 1689
მმართ. დასასრული: 1714
წინამორბედი: ქაიხოსრო II გურიელი
მემკვიდრე: გიორგი IV გურიელი
დაბ. თარიღი:
შვილები: გიორგი IV გურიელი, ქაიხოსრო III გურიელი, ლევან გურიელი, ნიკოლოზ ბატონიშვილი
დინასტია: გურიელები
მამა: გიორგი III გურიელი

მამია III გურიელი (გ. 1714), გურიის მთავარი 1689-1711, გიორგი III გურიელის ძე.

ბიოგრაფია[რედაქტირება]

ისტორიულ წყაროებში იხსენიება როგორც „დიდი“ ან „შავი გურიელი“. ოსმალეთთან მოქნილი დიპლომატიური პოლიტიკის მეშვეობით აფართოებდა სამთავროს ტერიტორიას. იმერეთის მეფისაგან იყიდა საჭილაო-სამიქელაძეოს ტერიტორია. მანვე განაახლა ბუკისციხე, დაიკავა საჯავახო. აქტიურად იყო ჩართული ტყვეთა სყიდვაში.

დაუმოყვრდა იმერეთის მეფე სიმონს, რომელსაც მისი და შერთო ცოლად და ახალციხის ფაშას დახმარებით დააბრუნა ქართლში გაქცეული სიმონი და ხელახლა გაამეფა ის იმერეთში. თავდები გიორგი აბაშიძე და მისი სიძეს — გიორგი ლიპარტიანი მამია გურიელს შეუთანხმდნენ, თუ მამია სიმონ მეფეს მოკლავდა, მას გაამეფებდნენ იმერეთში. მამია დათანხმდა ამ წინადადებას და შეთქმულებმა ღალატით მოკლეს სიმონ მეფე 1701 წელს.[1] 1701-1702 წლებში გურიელი მეფობდა იმერეთისა და ოდიშის მსხვილ ფეოდალთა მხარდაჭერით. გიორგი აბაშიძემ სამეფო შემოსავალი არ უწილადა იმერეთის მეფე გურიელს, რის გამოც გურიელი იძულებული გახდა ტყვეები გაეყიდა გურიიდან და ამით გაესწორებინა ხარჯები. 1702 წელს ამ ყველაფრით გაბეზრებულმა გურიელმა თვითონ თქვა უარი სამეფო ტახტზე.

მამია III გურიელი იძულებული გახდა დამორჩილებოდა 1703 დასავლეთ საქართველოში შემოჭრილ ოსმალთა ლაშქარს, რის შედეგად გურიის სამთავრომ ბათუმის მხარე დაკარგა.

1711 წელს ლიპარტიანის, რაჭის ერისთავის, ბეჟან ლეჩხუმის ერისთავის და ზურაბ აბაშიძის დახმარებით კვლავ გამეფდა იმერეთში. ზურაბ აბაშიძე უკმაყოფილო იყო გურიელის მეფობით. იგი ახალციხეში გიორგი VI-ს დაუკავშირდა და ლეჩხუმის მთავარ ბეჟანთან ერთად გურიელის წინააღმდეგ გაემართნენ. ბრძოლა მოხდა ჩხარში 1712 წელს. ამ ბრძოლაში მამია III გურიელი დამარცხდა. მამიამ კვლავ დაიხმარა დადიანი, ერისთავი, აბაშიძე და ლეჩხუმის მთავარი ბეჟანი და 1713 წელს ოკრიბაში გამართულ ბრძოლაში დაამარცხა მეფე. ორთვიანი მეფობის შემდეგ მამია გარდაიცვალა. დაკრძალულია შემოქმედის ეკლესიაში.

ლიტერატურა[რედაქტირება]

წინამორბედი:
ქაიხოსრო II
გურიის მთავარი
1689 - 1711
შემდეგი:
გიორგი IV
წინამორბედი:
სიმონი
იმერეთის მეფე
1701 - 1702
შემდეგი:
გიორგი VI
წინამორბედი:
გიორგი VII
იმერეთის მეფე
1714
შემდეგი:
გიორგი VII
  1. მ. რეხვიაშვილი, დასავლეთ საქართველო XVII საუკუნეში, თბ., 1978