კუკის კუნძულები

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
კუკის კუნძულები
Kūki 'Āirani
კუკის კუნძულები
კუკის კუნძულების
ჰიმნი: Te Atua Mou E
დედაქალაქი
(და უდიდესი ქალაქი)
ავარუა
21°12′ ს. გ. 159°46′ ა. გ. / 21.200° ს. გ. 159.767° ა. გ. / -21.200; 159.767
ოფიციალური ენა(ები) ინგლისური
მთავრობა კონსტიტუციური მონარქია
 -  დედოფალი ელისაბედ II
 -  პრემიერი ჯიმ მარურარი
ფართობი
 -  სულ 240 კმ2 (206)
მოსახლეობა
 -  2006 შეფასებით 19,569 (218-ე)
 -  სიმჭიდროვე 76 ად. კაცი/კმ2 (124)
მშპ (მუპ) 2005 შეფასებით
 -  სულ $183.2 მილიონი 
 -  ერთ მოსახლეზე $9,100 
აგი  0.000 
ვალუტა ახალ ზელანდიური დოლარი (NZD)
დროის სარტყელი UTC +10სთ.
Internet TLD .ck
სატელეფონო კოდი 682

კუკის კუნძულებიახალი ზელანდიის ასოცირებული წევრი. მდებარეობს წყნარი ოკეანის სამხრეთულ ნაწილში და შედგება თხუთმეტი პატარა კუნძულისგან, საერთო ფართობი შეადგენს 240 კმ², კუკის კუნძულებზე მდებარეობს განსაკუთრებული ეკონომიკური ზონა. ქვეყნის საგარეო პოლიტიკას ახალი ზელანდია ახორციელებს.

მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი ცხოვრობს კუნძულ რაროტონგაზე (14,153 კაცი), აქ მდებარეობს საერთაშორისო აეროპორტი. საერთო ჯამში კუკის კუნძულებზე ცხოვრობს 19,569 ადამიანი. აქ განვითარებულია ტურიზმი.

ისტორია[რედაქტირება]

კუკის კუნძულებზე პირველად ადამიანები VI საუკუნეში დასახლდნენ, ესენი იყვნენ ტაიტიდან წამოსული პოლინეზიელები. ევროპელებიდან პირველად აქ ესპანელები მივიდნენ, 1595 წელს ამ ტერიტორიას ეწოდა სან-ბერნარდო. 1773 და 1777 წლებში აქ მივიდა ბრიტანელი მეზღვაური ჯეიმზ კუკი, სწორედ ამ პერიოდიდან ხდება ეს ტერიტორია ბრიტანეთის იმპერიის ნაწილი. 1901 წელს კუკის კუნძულები გახდა ახალი ზელანდიის პროტექტორატის ტერიტორია, 1965 წლიდან კი ახალი ზელანდიის ასოცირებეული წევრია.

ადმინისტრაციული დანაყოფები[რედაქტირება]

ნასაუს გარდა (რომელსაც მართავს პუკაპუკას მთავრობა, სუვაროვი რომლის მაცხოვრებლსაც მხოლოდ ერთი დარაჯი წარმოადგენს ასევე პუკაპუკას მმართველობის ქვეშაა და არ ითვლება დასახლებულ კუნძულად) ყველა მოშორებულ კუნძულს ჰყავს თავისი საბჭო. ყველა საბჭოს ხელმძღვანელობს მერი.

სხვა მოშორებული კუნძულები არიან
Aitutakitopo.png Aitutaki Aerial.jpg აიტუტაკი (მოიცავს დაუსახლებელ მანუაეს)
Mangaia english version.png Mangaia (Correct Orientation).JPG მანგაია
Atiumap.png Atiu Aerial.jpg ატიუ (მოიცავს დაუსახლებელ ტაკუტეას)
Mauke map.jpg Mauke Aerial.jpg მაუკე
Mitiaro Island map.jpg Mitiaro Aerial.jpg მიტიარო
Manihiki.jpg Manihiki Aerial.jpg მანიხიკი
Penrhyn.png პენრინი
Rakahanga.jpg ISS002-E-10047rakahanga.jpg რაკახანგა
Pukapuka.png Pukapuka Atoll.jpg პუკაპუკა (მოიცავს დაუსახლებელ ნასაუს და სუვაროვი)
Palmerston Island map.jpg Palmerston Aerial.jpg პალმერსტონი
პაროტონგას ყოფილი ოლქები

1997 წელს დაარსდა პაროტონგას სამი ოლქი (vaka - საბჭო) რომლებსაც ასევე მერები ხელმძღვანელობდნენ,[1] და გაუქმდნენ 2008 წელს.[2]

ქვედა დონეზე არის სოფლების კომიტეტები. ნასაუს (რომელსაც მართავს პუკაპუკას მთავრობა) აქვს თავისი კუნძულის კომიტეტი, რომელიც აძლევს რეკომენდაციებს პაპუკაზე არსებულ საბჭოს.

ველური ბუნება[რედაქტირება]

  • კუკის კუნძულების ეროვნული ყვავილია: ტაიტური გარდენია (Tiare māori ან Tiale māoli პერინზე, ნასაუზე და პუკაპუკაზე).[3]
  • კუკის კუნძულები სავსეა Kiore toka-თი (შავი ვირთხა).[4] და პოლინეზიური ვირთხა[5] მათ კუნძულებზე ჩიტების რაოდენობის შემცირება გამოიწვიეს.[6]
  • 2007 წელს ატიუზე და რიმატარაზე ხელახლა შეიყვანეს , 27 ლალისფერი ლორი-განდეგილი. ნამარხები და გადმოცემები ადასტურებენ რომ ეს ფრინველი მინიმუმ ხუთ სამხრეთულ კუნძულზე იყო გავრცელებული. სავარაუდო მათი წითლი ბუმბულების გადაჭარბებული გამოყენბა იყო მათი კუკის კუნძულებიდან გაქრობის მიზეზი.[7]

ლიტერატურა[რედაქტირება]

  • Gilson, Richard. The Cook Islands 1820-1950. Wellington, New Zealand: Victoria University Press, 1980. ISBN 0705507351

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება]

  1. http://www.transparency.org.au/documents/cookislands.pdf
  2. RAROTONGA LOCAL GOVERNMENT (REPEAL) BILL TO BE TABLED, Cook Islands Government and HERALD WEEKLY ISSUE 393 :09 February 2008
  3. Cook Islands Wildlife. govisitcookislands.com.
  4. Cook Islands Biodiversity: Rattus rattus - Ship Rat. Cookislands.bishopmuseum.org. წაკითხვის თარიღი: 2011-11-18.
  5. "Cook Islands Biodiversity: Rattus exulans - Pacific Rat". Cookislands.bishopmuseum.org. წაკითხვის თარიღი: 2011-11-18.
  6. Cook Islands Biodiversity: The Status of Cook Islands Birds - 1996. Cookislands.bishopmuseum.org (2005-09-24). წაკითხვის თარიღი: 2011-11-18.
  7. BirdLife International: Rimatara Lorikeet (Vini kuhlii) at. Birdlife.org. წაკითხვის თარიღი: 2011-11-18.