კავკასიური ენები
ვიკიპედიიდან, თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედიიდან
ტერმინი კავკასიური ენები მიუთითებს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპისა და დასავლეთ აზიის მიჯნაზე მდებარე კავკასიის რეგიონის ხალხთა (დაახლ. 7.000.000 ადამიანი) მრავალფეროვან ენათა ჯგუფზე. ლინგვისტური კვლევების კლასიფიკაციით ეს ენები ერთიანდებიან რამდენიმე ენათა ოჯახში, რომელსაც მცირე მსგავსება აქვთ ან სრულიად არ ემსგავსებიან ერთმანეთს. ზოგიერთ მათგანს კავკასიის რეგიონს გარეთ მონათესავე წევრი არ გააჩნია. ალტერნატიულად ქართველი ლინგვისტი არნოლდ ჩიქობავა ამ ენებს იბერიულ-კავკასიურ ენებში აერთიანებს.
ენობრივი ოჯახები [რედაქტირება]
კავკასიური ენები იყოფა ოთხ ენობრივ ოჯახად, მრავალრიცხოვანი სუბ-ოჯახებით. ეს ენებია:
- ქართველური ენები
- აფხაზურ-ადიღური ენები
- აფხაზურ-აბაზური ენები
- ადიღური ენები
- ადიღეური (ჩერქეზული) (96.331)
- ყაბარდოული (ჩერქეზული დიალექტის ჩათვლით) (311.078)
- უბიხური (მივიწყებულია)
- ნახურ-დაღესტნური ენები
- ნახური ენები
- დაღესტნური ენები
- ხუნძურ-ანდიური ენები
- ხუნძური (385.043)
- ანდიური ენები
- ანდიური (9.000)
- ბოთლიხური (3.000)
- ღოდობერიული (2.500)
- კარატაული (5.000)
- ახვახური (5.000)
- ბაგვალალური (4.000)
- ტინდიური (5.000)
- ჭამალალური (4.000)
- დიდოურ-ჰინუხური ენები
- ლაკური (82.010)
- დარგუული (227.302)
- ხინალუღური (1.000)
- ლეზგიური ენები
- ხუნძურ-ანდიური ენები
ლიტერატურა [რედაქტირება]
- Коряков Ю.Б. Атлас кавказских языков. Москва, 2006
რესურსები ინტერნეტში [რედაქტირება]
- TITUS-ის ენათა რუკა
- აშშ-ის ცსბ-ს ეთნოლინგვისტური რუკა
- მეთიუ დრაერის ლინგვისტური რუკა
- წითელი წიგნის რუსეთის იმპერიის ხალხთა კავკასიის განყოფილება
- იბერიულ-კავკასიური კავშირები ტიპოლოგიურ პერსპექტივაში — ბასკთა, ქართველთა და სხვა ერგატიულ ენათა ღრმა ლინგვისტური ანალიზი.
- ა. ჩიქობავს ლინგვისტიკის ინსტიტუტი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია
- კავკასიურ ენათა ატლასი (იური კორიაკოვის მიერ)
სტატიის