კავკასიელი გერმანელები

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
კატარინენფელდი 1941 წლამდე.
გერმანული ეკლესია ბაქოში.

კავკასიელი გერმანელები რუსეთის და საბჭოთა კავშირის გერმანული უმცირესობის ნაწილი იყვნენ. გერმანელთა მიგრაცია კავკასიაში მეტწილად მე-19 საუკუნის პირველ ნახევარში მოხდა ეთნიკურ გერმანელთა დასახლებების ჩამოყალიბებით ჩრდილოეთ კავკასიაში, საქართველოსა და აზერბაიჯანში.

1816-18 წლებში შვაბიის სეპარატისტები სამხრეთ საქართველოში გადასახლდნენ. დაახლოებით 500 ოჯახმა 8 კოლონია დააარსა 1818 წელს თბილისთან ახლოს, რუსეთის იმპერიის მთავრობის შემწეობით. უდიდესი დასახლება იყო კატარინენფელდი, რომელშიც 95 ოჯახი ცხოვრობდა. სახელი ვიურტემბერგის დედოფალი ეკატერინეს პატივსაცემად შეირჩა, რომელიც რუსეთის მეფე ალექსანდრე I-ის და იყო. ქალაქს ხუთი საფეხბურთო გუნდი ჰყავდა, გერმანული გაზეთი, დაწყებითი სკოლა, ლუთერანული ეკლესია მგალობელთა გუნდით, მონადირეთა კლუბი, თეატრალური დასი და ქალაქის პარკი ჰქონდა. ამ პატარა დაბებს მოკირწყლული ქუჩები ჰქონდა, რაც საკმაოდ იშვიათი იყო იმ დროს ამ ტიპის დასახლებებისთვის და მეზობელ სოფლებში ბევრ ჭორსა თუ მითქმა-მოთქმას იწვევდა.

გერმანული ეკლესია ს. ასურეთში

პირველი გერმანული კოლონია ალტ კათერინენფელდი აზერბაიჯანში 1818 წელს დაარსდა, თუმცა ერთ წელიწადში გაუკაცრიელდა. მცირე ხანში ქალაქი ანენფელდი დაარსდა შამქორის მეორე მხარეს. ჰელენენდორფი, ამჟამად ხანლარი, 1819 წელს დაფუძნდა. შვაბიელები განაგრძობდნენ ჩამოსვლას ჩრდილოეთ კავკასიისა და თბილისის გავლით აზერბაიჯანში. 1888-1914 წლებში ექვსი ახალი გერმანული დასახლება შეიქმნა სახელებით გრიუნფელდი, აიხენფელდი და ტრაუბენფელდი. ისინი ნაყოფიერ გავაკებებზე სახლდებოდნენ და ძირითადად ფერმერობასა და მეხილეობას მისდევდნენ.

1917 წელს სამხრეთ კავკასიის დამოუკიდებელი რესპუბლიკის შექმნის შემდეგ გერმანელი კოლონისტები შეიკრიბნენ ტრანსკავკასიური გერმანული ნაციონალური საბჭოს (Transkaukasischen Deutschen Nationalrat) შესაქმნელად, რომლის შტაბ-ბინა თბილისში იყო. საბჭო უშვებდა გერმანულენოვან გაზეთს "კავკაზიშე პოსტ" (Kaukasische Post). 1921 წელს საბჭოთა კავშირის მიერ საქართველოსა და აზერბაიჯანის ოკუპირების შემდეგ კათარინენფელდს ლუქსემბურგი დაერქვა (1944 წელს ბოლნისი გახდა). ელიზაბეთთალი ასურეთი გახდა და ჰელენენდორფი კი ხანლარი, ალექსანდერდორფი თბილისს შეუერთდა.

1930-იან წლებში გერმანელ კოლონისტებს კავკასიაში სდევნიან და პოლიტიკურად ავიწროებენ. 1935 წელს 600 გერმანელი აზერბაიჯანიდან კარელიაში გადაასახლეს. საქართველოს ლუქსემბურგში 352 მცხოვრები დააპატიმრეს, გადაასახლეს ან მოკლეს. 1941 წელს ყველა კავკასიელი გერმანელი, რომელიც ადგილობრივზე არ იყო დაქორწინებული, სტალინმა ყაზახეთში ან ციმბირში გადაასახლა ოპერაცია ბარბაროსას პერიოდში.

კავკასიელ გერმანელთა ძალიან მცირე ნაწილი დაბრუნდა კავკასიაში ომის დასრულების შემდეგ. 2002 წლისთვის გერმანული წარმოშობის დაახლოებით 30-მდე ხანშიშესული ქალი ცხოვრობდა ბოლნისში. სტალინის დროს გასწორებული ქალაქის გერმანულ სასაფლაოს ადგილას ამჟამად მემორიალი დგას გერმანელ კოლონისტთა სახსოვრად.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე: