იოდის იზოტოპები

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება

იოდის იზოტოპები — არის ქიმიური ელემენტის - იოდის ატომის (და ბირთვების) სახესხვაობები, რომლების ბირთვებში არის ნეიტრონების სხვადასხვა რაოდენობა.

ცნობილია იოდის იზოტოპების 37 სახეობა, რომელთა მასური რიცხვები მერყეობს 108-დან 144-მდე. ერთადერთ სტაბილურ იზოტოპს წარმოადგენს 127I. რადიოაქტიური იზოტოპებიდან ყველაზე პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს იზოტოპებს: 131I და 129I, რომლებიც წარმოიქმნებიან ბირთვულ რეაქტორებში ბირთვების დაშლით.


იოდის იზოტოპების ცხრილი[რედაქტირება]

ნუკლიდის
სიმბოლო
Z(p) N(n) იზოტოპის მასა[1]
(მ. ა. ე.)
ჭარბი წონა[1]
(კევ)
ნახევარდაშლის
პერიოდი
[2]
(T1/2)
ბირთვის
სპინი[2]
იზოტოპის
გავრცობადობა ბუნებაში
[2]
(%)
აღგზნების ენერგია (კევ)
108I 53 55 107,94348(39)# −52650(360)# 36(6) მილწმ 1+#
109I 53 56 108,93815(11) −57610(100) 103(5) მიკრწმ (5/2+)
110I 53 57 109,93524(33)# −60320(310)# 650(20) მილწმ 1+#
111I 53 58 110,93028(32)# −64950(300)# 2,5(2) წმ 5/2+#
112I 53 59 111,92797(23)# −67100(210)# 3,42(11) წმ 1+#
113I 53 60 112,92364(6) −71130(50) 6,6(2) წმ 5/2+#
114I 53 61 113,92185(32)# −72800(300)# 2,1(2) წმ 1+
114mI 265,9(5) −72530(300)# 6,2(5) წმ (7)
115I 53 62 114,91805(3) −76338(29) 1,3(2) წთ 5/2+#
116I 53 63 115,91681(10) −77490(100) 2,91(15) წმ 1+
116mI 400(50)# −77090(110)# 3,27(16) მიკრწმ (7)
117I 53 64 116,91365(3) −80435(28) 2,22(4) წთ (5/2)+
118I 53 65 117,913074(21) −80971(20) 13,7(5) წთ 2
118mI 190,1(10) −80781(20) 8,5(5) წთ (7)
119I 53 66 118,91007(3) −83766(28) 19,1(4) წთ 5/2+
120I 53 67 119,910048(19) −83790(18) 81,6(2) წთ 2
120m1I 72,61(9) −83717(18) 228(15) ნწმ (1+,2+,3+)
120m2I 320(15) −83470(23) 53(4) წთ (7)
121I 53 68 120,907367(11) −86287(10) 2,12(1) სთ 5/2+
121mI 2376,9(4) −83910(10) 9,0(15) მიკრწმ
122I 53 69 121,907589(6) −86080(5) 3,63(6) წთ 1+
123I 53 70 122,905589(4) −87943(4) 13,2235(19) სთ 5/2+
124I 53 71 123,9062099(25) −87365,0(24) 4,1760(3) დღეღამე 2
125I 53 72 124,9046302(16) −88836,4(15) 59,400(10) დღეღამე 5/2+
126I 53 73 125,905624(4) −87911(4) 12,93(5) დღეღამე 2
127I 53 74 126,904473(4) −88983(4) სტაბილური 5/2+ 100
128I 53 75 127,905809(4) −87738(4) 24,99(2) წთ 1+
128m1I 137,850(4) −87600(4) 845(20) ნწმ 4
128m2I 167,367(5) −87571(4) 175(15) ნწმ (6)
129I 53 76 128,904988(3) −88503(3) 1,57(4)×107 წელი 7/2+
130I 53 77 129,906674(3) −86932(3) 12,36(1) სთ 5+
130m1I 39,9525(13) −86892(3) 8,84(6) წთ 2+
130m2I 69,5865(7) 133(7) ნწმ (6)-
130m3I 82,3960(19) 315(15) ნწმ -
130m4I 85,1099(10) 254(4) ნწმ (6)-
131I 53 78 130,9061246(12) −87444,4(11) 8,02070(11) დღეღამე 7/2+
132I 53 79 131,907997(6) −85700(6) 2,295(13) სთ 4+
132mI 104(12) −85595(10) 1,387(15) სთ (8)
133I 53 80 132,907797(5) −85887(5) 20,8(1) სთ 7/2+
133m1I 1634,174(17) −84253(5) 9(2) წმ (19/2)
133m2I 1729,160(17) ~170 ნწმ (15/2)
134I 53 81 133,909744(9) −84072(8) 52,5(2) წთ (4)+
134mI 316,49(22) −83756(8) 3,52(4) წთ (8)
135I 53 82 134,910048(8) −83790(7) 6,57(2) სთ 7/2+
136I 53 83 135,91465(5) −79500(50) 83,4(10) წმ (1)
136mI 650(120) −78850(110) 46,9(10) წმ (6)
137I 53 84 136,917871(30) −76503(28) 24,13(12) წმ (7/2+)
138I 53 85 137,92235(9) −72330(80) 6,23(3) წმ (2)
139I 53 86 138,92610(3) −68840(30) 2,282(10) წმ 7/2+#
140I 53 87 139,93100(21)# −64270(200)# 860(40) მილწმ (3)(−#)
141I 53 88 140,93503(21)# −60520(200)# 430(20) მილწმ 7/2+#
142I 53 89 141,94018(43)# −55720(400)# ~200 მილწმ 2#
143I 53 90 142,94456(43)# −51640(400)# 100# მილწმ [>300 ნწმ] 7/2+#
144I 53 91 143,94999(54)# −46580(500)# 50# მილწმ [>300 ნწმ] 1#

ცხრილის ახსნა[რედაქტირება]

  • იზოტოპების გავრცობადობა მოყვანილია უმრავლესი ბუნებრივი ნიმუშების მიხედვით. სხვა წყაროებისათვის მნიშვნელობები შეიძლება ძლიერ განსხვავდებოდეს.
  • ინდექსებით 'm', 'm1', 'm2' და ა.შ. (სიმბოლოსთან ერთად) აღნიშნულია ნუკლიდების აღგზნებულობის იზომერული მდგომარეობა.
  • მნიშვნელობები, აღნიშნულნი დიეზით (#), მიღებულია არა მარტო ექსპერიმენტარული მონაცემებით, არამედ (ნაწილობრივ მაინც) შეფასებულია მეზობელი ნუკლიდების (ისეთივე შეფარდების Z და N) სისტემატური ტრენდით. არადამაჯერებლად განსაზღვრული სპინი ჩასმულია ფრჩხილებში.
  • ცდომილება მოყვანილია რიცხვით ფრჩხილებში, რომელიც გამოხატულია ბოლო მნიშვნელობის რიცხვით, ნიშნავს ერთ სტანდარტულ გადახრას (გარდა იზოტოპური გავრცობადობისა და სტანდარტული ატომური მასისა რომელიც მოცემულია საერთაშორისო მონაცემებით, რომლებისთვისაც გამოიყენება ცდომილების უფრო რთული განსაზღვრა). მაგალითად: 29770,6(5) ნიშნავს 29770,6 ± 0,5; 21,48(15) ნიშნავს 21,48 ± 0,15; −2200,2(18) ნიშნავს −2200,2 ± 1,8.


იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 მონაცემები მოყვანილია G. Audi, A.H. Wapstra, and C. Thibault (2003). „The AME2003 atomic mass evaluation (II). Tables, graphs, and references.“. Nuclear Physics A 729: გვ. 337—676. DOI:10.1016/j.nuclphysa.2003.11.003. 
  2. 2.0 2.1 2.2 მონაცემები მოყვანილია G. Audi, O. Bersillon, J. Blachot and A. H. Wapstra (2003). „The NUBASE evaluation of nuclear and decay properties“. Nuclear Physics A 729: გვ. 3–128. DOI:10.1016/j.nuclphysa.2003.11.001.