იარენი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
იარენი
ინგლ. Yaren
ქვეყანა ნაურუს დროშა ნაურუ
სტატუსი რაიონი
ადმინისტრაციული ცენტრი მოკუა
მოსახლეობა (2005)
820 კაცი (4 ადგილი)
სიმჭიდროვე 546,67 კაცი/კმ²
ფართობი 1,50 კმ² (4 ადგილი)
სიმაღლე ზღვის დონიდან
 - უმაღლესი წერტილი
 - საშუალო სიმაღლე
 - ყველაზე დაბალი წერტილი

 46
 25
 0
განედი კოორდინატები: 0°33′ ს. გ. 166°55′ ა. გ. / 0.550° ს. გ. 166.917° ა. გ. / -0.550; 166.917
იარენი რუკაზე
კოდი ISO 3166-2 NR-14

იარენი (ინგლ. Yaren) — ნაურუს რაიონი და დე-ფატო დედაქალაქი. ფართობი — 1,50 კმ², 2005 წლის აღწერის შედეგად ამ ტერიტორიაზე ცხოვრობს 820 ადამიანი. იარენის ჩრდილოეთით მდებარეობს ბუადას, აღმოსავლეთით მენენგის, ხოლო დასავლეთით ბოეს რაიონები.

მდებარეობა და თვისებები[რედაქტირება]

იარენი ნაურუში

იარენი მდებარეობს კუნძულის სამხრეთ ნაწილში 0°33′ ს. გ. 166°55′ ა. გ. / 0.550° ს. გ. 166.917° ა. გ. / -0.550; 166.917, ვულკანური კონუსის მწვერვალზე წარმოშობილ მარჯნის ატოლზე.

კლიმატი ეკვატორული, ცხელი და ტენიანი. საშუალო თვიური ტემპერატურა შეადგენს დაახლოებით 28 ºC-ს. ატმოსფერული ნალექები წელიწადში შეადგენს დაახლოებით 2000 მმ-ს. არცთუ იშვიათია გვალვები, ხოლო ზოგიერთ წლებში მოდის 4500 მმ-მდე ნალექი. ყველაზე უფრო ტენიანი სეზონი გრძელდება ნოემბრიდან თებერვლის ჩათვლით, როდესაც ჭარბობს დასავლეთის მუსონები.

ბუნებრივი მცენარეულობა წარმოდგენილია ქოქოსის პალმით, პანდანუსით, ფიკუსით, დაფნით და სხვა ფოთლოვანი ხეებით. ასევე გავრცელებულია სხვადასხვა ბუჩქები. ნაურუს ცხოველთა სამყარო ღარიბია. ძუძუმწოვრებიდან აქ ბინადრობს მხოლოდ ვირთაგვა, ქვეწარმავლებიდან — ხვლიკი. ბევრია ფრინველი და მწერი.

ქალაქის განვითარების ისტორია[რედაქტირება]

პარლამენტის შენობა

იარენის რაიონის ტერიტორიაზე პირველი ევროპული დასახლება გაჩნდა XIX საუკუნის 1830-იან წლებში. 1888 წელს იარენი შევიდა გერმანიის პროტექტორატის მარშალის კუნძულების შემადგენლობაში, ხოლო 1914 წლიდან იმყოფებოდა დიდი ბრიტანეთის, ავსტრალიის და ახალი ზელანდიის ერთობლივ მართველობაში. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში, 1942—1945 წლებში, რაიონი ოკუპირებული იქნა იაპონიის ჯარის მიერ. 1968 წელს ნაურუს სახელმწიფომ მიიღო დამოუკიდებლობა, მაგრამ იარენი არ გამოცხადდა ქვეყნის ოფიციალურ დედაქალაქად. მენენგის რაიონთან ერთად, სადაც მდებარეობს პრეზიდენტის რეზიდენცია, ის გახდა მხოლოდ ნაურუს ადმინისტრაციული ცენტრი.

ხელისუფლება და ადმინისტრაციული შენობები[რედაქტირება]

ამ ტერიტორიაზე მდებარეობს შემდეგი მნიშვნელოვანი ობიექტები:

  • პარლამენტის შენობა
  • ადმინისტრაციული ოფისები
  • პოლიციის განყოფილება
  • ნაურუს საერთაშორისო აეროპორტი და საჰაერო ტერმინალი

იარენი (და ზოგჯერ აივოც) ჩვეულებრივ მოიხსენიება როგორც ნაურუს დედაქალაქი, თუმცა ეს ინფორმაცია მცდარია; რესპუბლიკას ამჟამად არ აქვს დედაქალაქი. იარენი დადგენილია გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მიერ, როგორც "მთავარი რაიონი".

მოსახლეობა, ენა, რელიგია[რედაქტირება]

2011 წლის აღწერის მონაცემებით იარენის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 747 ადამიანს[1]. რაიონის მოსახლეობას შორის ჭარბობენ ნაურუელები, მიკრონეზიელი ხალხის ჯგუფის წარმომადგენლები. მათი წილი ქალაქის მთელი მოსახლეობის დაახლოებით 90 %. ამას გარდა, იარენში ცხოვრობს ოკეანეთის სხვა კუნძულების მოსახლეობის დაახლოებით 5 %, ასევე ჩინელების 3 %, დანარჩენი მოსახლეობა ევროპელია. ოფიციალური ენებია — ნაურუული და ინგლისური. მორწმუნეებს შორის 60 %-ზე მეტი პროტესტანტია, დანარჩენი — კათოლიკე.

კულტურა[რედაქტირება]

ქალაქის ერთადერთი ღირსშესანიშნაობა იაპონიური შეიარაღების ორი მუზეუმია და მეორე მსოფლიო ომის დროინდელი მრავალრიცხოვანი ბუნკერები და კაპონირები. კუნძული ყველა მხრიდან გარშემორტყმულია ჩაძირული თვითმფრინავებით და გემებით. ქალაქს აქვს საერთაშორისო აეროპორტი, ღირსშესანიშნაობას ასევე შეიძლება მივაკუთვნოთ პატარა მიწისქვეშა ტბა მოკუა-ველი.

სქოლიო[რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე: