იაკოპო სანსოვინო

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
იაკოპო სანსოვინო

იაკოპო სანსოვინო (იტალ. Jacopo d'Antonio Sansovino ; დ. 2 ივლისი, 1486 — გ. 27 ნოემბერი, 1570) — რენესანსის ეპოქის იტალიელი მოქანდაკე და არქიტექტორი.

იტალიელ არქიტექტორ და მოქანდაკე იაკოპო სნსოვინოს ნამდვილი სახელია იაკოპო ტატი. მას გვარი „სანსოვინო“ თავისი მასწავლებლის ფლორენციელი მოქანდაკე ანდრეა სანსოვინოს პატივსაცემად შეერქვა. 1506-1511 და 1516-1527 წლები იაკოპო სანსოვინომრომში გაატარა. იქ ხშირად იღებდა მონაწილეობას თეორიულ და პრაქტიკულ დებატებში არქიტექტორის შესახებ. სანსოვინოს ადრეულ ქანდაკებებზე კლასიკური ანტიკური ხელოვნების გავლენა იგრძნობა. მოგვიანებით შემოქმედი არქიტექტურით დაინტერესდა, რომში რამდენომე შენობა დააპროექტა და 1527 წელს ვენეციაში გადავიდა სამუშაოდ, რის შედეგადაც ვენეცია გვიანი რენესანსის რომაულარქიტექტურას პირველად ეზიარა. 1529 წელს სანსოვინო ქალაქის მთავარი მშენებელი გახდა და რამდენიმე სასახლე, ეკლესია და საჯარო შენობა დააპროექტა. სანსოვინოს უყვარდა ფლორენციელი ოსტატების კლასიკური ტრადიციებისა და ვენეციის დეკორატიული სტილის შერწყმა. ვენეციის პერიოდიდან აღსანიშნავია მისი ოთხი ნაწარმოები:სკუოლა გრანდე დი სან მარკოს მთავარი საკურთხეველი (დაახლ. 1533), ახალი სკუოლა დრანდე დი მისრიკორდია (მშენებლობა დაიწყო 1533წელს), სან ფრანჩესკო დელა ვინია ესკლესია (დაიწყო 1534წელს) და „პალაცო კორნერ ა მაურიციო“ (დაპროექტდა 1532წელს) ზემოთ ჩამოთვლილი შედევრების გარდა, სანსოვინოს ეკუთვნის „პალაცო კორნერ დელა კა გრანდე“ , დიდი სამრეკლოს სიახლოვეს აგებული ჰოლი და რამდენიმე ეკლესია.როდესაც ვენეციის ხელისუფლებამ ქალაქის ცენტრის (სან-მარკოს მოედნის) განახლება გადაწყვიტა, სანსოვინოს ყველაზე მნიშვნელოვანი შენობების აგება დაავალეს. სანსოვინომ კლასიკური და ვენეციური ტრადიცია წარმატებული კვლევების შედეგად დიდებულად გააერთიანა. მისი სხვა შედევრებიდან გამორჩეულია პონტეკასალეში აგებული „ვილა გარცონი“ (მშენებლობა დაახლოებით 1540 წელს დაიწყო). სანსოვინო XVI საუკუნის ვენეციური ხელოვნების ყველაზე დიდი ფიგურაა. მისი პროექტები ვენეციური სასახლის ფუნდამენტად საუკუნეზე მეტ ხანს დარჩა. სანსოვინოს „ლიბრერია ვეკია“ (1536-1588) პიაცეტა სან მარკოზე მარცელუსის რომაული თეატრის ანალოგია : დორიული სვეტები პირველი სართულის თაღებს ქმნიან, მეორე სართულს იონური სვეტები და გრძელიფასადი ამშვენებს.გარდა ამისა, შენობა გაფორმებულია უამრავი თავისუფლად მდგომი ქანდაკებითა და ფრიზით. სანსოვინომუდიდესიზეგავლენა მოახდინამომავალვენეციელ არქიტექტორებზე- ანდრეა პალადიოსა და ბალთაზარე ლონგენაზე.[წყარო არ არის მითითებული 135 დღე]

მუშაობდა დანგრეულ ქანდაკებათა აღდგენაზე, სხვადასხვა ეკლესიაზე. 1527 წელს გაიქცა რომიდან, რომელიც დაყაჩაღებული იქნა. გზად საფრანგეთში გაჩერდა ფლორენციაშიმ სადაც იგი ტიციანმა და პიეტრო არეტინომ მიიღეს.

სანსოვინომ მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ვენეციის არქიტექტურაში. მისი ხელმძღვანელობით აშენდა ბიბლიოთეკის და სხვა შენობები. მას ეკუთვნის მარსისა და ნეპტუნის ქანდაკებები.

გარდაიცვალა 1570 წლის 27 ნოემბერს.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]