თათური ენა

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
თათური ენა
зуун тати, zuhun tati, zuban tati, Апшероне farsi-ზე, parsi[1]
გავრცელებულია აზერბაიჯანის დროშა აზერბაიჯანი
რუსეთის დროშა რუსეთი
მოლაპარაკეთა რაოდენობა 28 ათასი
ლინგვისტური კლასიფიკაცია ინდოევროპული ენები
დამწერლობის სისტემა კირილიცა
ლათინური
რუკა
Tat-language-area.png


თათური ენათათების ენა, განეკუთვნება ირანულ ენათა სამხრეთ-დასავლეთ ჯგუფს. უახლოვდება სპარსულ და ტაჯიკურ ენებს. გავრცელებულია აზერბაიჯანსა და დაღესტანში. თათურ ენაზე ლაპარაკობს დაახლოებით 28 ათ. ადამიანი. თათური ენის ფონეტიკური სისტემა ხასიათდება როტაციზმით, დამავალი დიფთონგებით, სინჰარმონიზმით.[2] სახელის მორფოლოგია ძირითადად ირანულ ტიპს მისდევს, გავრცელებულია ზმნათა წარმოება ინფინიტივიდან. ლექსიკა ძირითადად ირანულია.[2] აქვს 2 დიალექტი — მუსლიმანთა (აზერბაიჯანში) და იუდაისტებისა (დაღესტანში); ამ უკანასკნელს აქვს დამწერლობა.[2] აზერბაიჯანში თათურ ენაზე ლაპარაკობს 18 ათასი, ხოლო რუსეთში 2,300 ადამიანი.[3] საფრთხეში მყოფი ენაა,[4][5]; შეტანილია საფრთხის ქვეშ მყოფი მსოფლიოს ენების იუნესკოს ატლასში.[6]

სქოლიო[რედაქტირება]

  1. в книге "Языки народов СССР" т. 1, в разделе татский язык есть даже фраза "farsi äz tu xubtä müdünüm" - "лучше тебя знаю фарси (имея в виду татский Апшерона)
  2. 2.0 2.1 2.2 ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, გვ. 575, თბ., 1979 წელი.
  3. Ethnologue report for Tat
  4. Published in: Encyclopedia of the world’s endangered languages. Edited by Christopher Moseley. London & New York: Routledge, 2007. 211–280.
  5. Do the Talysh and Tat Languages Have a Future in Azerbaijan?
  6. UNESCO Interactive Atlas of the World’s Languages in Danger