თავისუფალი ქალაქი

თავისუფალი ქალაქი — საღვთო რომის იმპერიაში ეწოდებოდა ქალაქს, რომელიც მოახერხებდა თავი დაეხსნა ეპისკოპოსის ან არქიეპისკოპოსის ვასალობისგან. ასეთი ქალაქები იყვნენ:

• კიოლნი
• ზიოსტი
• მაინცი
• აუგსბურგი
• ვორმსი
• შპაიერი
• სტრასბურგი
• ბაზელი

განსხვავებით საიმპერიო ქალაქებისგან თავისუფალი ქალაქები ვალდებულები არ იყვნენ გადასახადები ეხადათ და სამხედრო დახმარება მიეწოდებინათ წმინდა რომის იმპერიის იმპერატორისთვის. სამხედრო სამსახური თავისუფალი ქალაქის მოქალაქეებს ევალებოდათ მხოლოდ თვითონ ქალაქის დაცვის ან ჯვაროსნული ლაშქრობების დროს.

თავისუფალი ქალაქის ამ კლასიკურ განსაზღვრებას არ შეესაბამება გერმანულ კავშირში 1815-1866 შემავალი ქვეყნების 4 „თავისუფალი ქალაქი“:

• „თავისუფალი ქალაქი“ ბრემენი
• „თავისუფალი ქალაქი“ ფრანკფურტ-ამ-მაინი
• „თავისუფალი ქალაქი“ ჰამბურგი
• „თავისუფალი ქალაქი“ ლიუბეკი

გამონაკლის შემთხვევაში „თავისუფალი ქალაქი“ ეწოდებოდა დანციგსაც, რომელიც 1920-1939 წლებში ერთა ლიგის პროტექტორატის ქვეშ იდგა.