მეორეხარისხოვანი ადგილები შუამიწეთში

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
(გადამისამართდა გვერდიდან ერედ ნიმრაისი)
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება

აქ წარმოდგენილია ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინის მიერ გამოგონილი შუამიწეთის მეორეხარისხოვანი ადგილები.

[რედაქტირება]

ერედ გორგოროთი[რედაქტირება]

ერედ გორგოროთი (ინგ: Ered Gorgoroth) — მთაგრეხილი ჯ. რ. რ. ტოლკინის გამოგონილი სამყაროდან, შუამიწეთიდან. იგი განლაგებული იყო ბელერიანდის ჩრდილოეთით.

ერედ გორგოროთი დორთონიონის სამხრეთ წერტილში მდებარეობდა და ჰყოფა დორთონიონსა და არდ-გალენის მიდამოებს ბელერიანდისგან.

ამ ადგილზე გარკვეული დროის განმავლობაში ცხოვრობდა უნგოლიანტი. აქ იგი თავს უყრიდა მრავალ ობობას, რომლებიც ქსელებს ხლართავდნენ და აბნელებდნენ ამ მიდამოებს. ყველა მდინარე მოწამლული იყო მათ მიერ.

გორგოროთს უღელტეხილი არ გააჩნდა. პირველ ეპოქაში ბერენმა, ბარაჰირის ვაჟმა, გადალახა ეს მთები, მაგრამ არასოდეს უსაუბრია ამ საშიშ მოგზაურობაზე.

ისევე, როგორც ბელერიანდის სხვა ნაწილები, გორგოროთი დატბორილი იქნა მრისხანე ომის დროს, მიუხედავად იმისა, რომ დორთონიონის ყველაზე მაღალი მწვერვალები გადარჩნენ და ეწოდებოდათ ტოლ ფუინის კუნძულის სახელი.

ერედ ენგრინი[რედაქტირება]

ერედ ენგრინი (ინგ: Ered Engrin) — მთების ზეგანი ჯ. რ. რ. ტოლკინის გამოგონილი სამყაროდან, შუამიწეთიდან. ერედ ენგრინი, იგივე „რკინის მთების“ რიგი განლაგებული იყო ჩრდილოეთით.

ძველი დროიდან ეს მთები უერთდებოდა ერედ ლინდოსა და ოროკარნის და აერთიანებდა მათ, მაგრამ ვალარებისა და მელკორის ბრძოლების შემდეგ ეს კავშირი დანგრეული იქნა.

ამ მთებში აშენებული იქნა ანგბანდი და უტუმნო. მისი ჩრდილოეთით მდებარეობდა ფოროდვაითი, მუდმივი ყინვის სამეფო.

მესამე ეპოქაში ანგმარის მთები უერთდებოდნენ ერიადორს, ისევე როგორც ერედ მითრინი და რკინის მთები.

ერედ ვეთრინი[რედაქტირება]

ერედ ვეთრინი (ინგლ. Ered Wethrin) — იგივე „აჩრდილის მთების“ სახელით ცნობილი მთაგრეხილი ჯ. რ. რ. ტოლკინის გამოგონილი სამყაროდან, შუამიწეთიდან.

სამხრეთით ეს სამხრეთ-დასავლური ჯაჭვი ყოფდა დორ-ლომინისა და მითრიმის ჩრდილო მიდამოებს ბელერიანდიდან სამხრეთამდე. დასავლეთით იგი უხვევდა ჩრდილო-დასავლეთისაკენ და ქმნიდან ჰითლუმის საზღვარს. სამხრეთ-დასავლეთით არსებული ხაზი ქმნიდა ნევრასტის სამხრეთ საზღვარს, ხოლო „მითრიმის მთები“ ყოფდნენ დორ-ლომინსა და მითრიმს.

ერედ ვეთრინში ასევე მიედინებოდა რამდენიმე მდინარე, მათ შორის - ნაროგი, ტეიგლინი და სირიონი. ერედ ვეთრინის სამხრეთით მდებარე დიდი ტერიტორია უფრო ახლოს იყო ექორიათის საზღვრებთან და ქმნიდა მდელოს, რომელშიც მიედინებოდა სირიონი.

ერედ ვეთრინი შუამიწეთის პირველ ეპოქაში შთანთქეს ტალღებმა, როდესაც ვალარებმა შეცვალეს შუამიწეთის ფორმა.

ერედ ლითუი[რედაქტირება]

ერედ ლითუი (ინგ: Ered Lithui) — მთაგრეხილი ჯ. რ. რ. ტოლკინის გამოგონილი სამყაროდან, შუამიწეთიდან. „ფერფლის მთებად“ წოდებული ეს ადგილი წარმოადგენდა მორდორის ჩრდილო საზღვარს. სახელწოდებიდან გამომდინარე, ეს იყო სიკვდილის მთის ვულკანური ამონაფრქვევის ფერფლის ადგილი.

ერედ ლომინი[რედაქტირება]

ერედ ლომინი (ინგლ. Ered Lómin) — რიგი მთებისა ჯ. რ. რ. ტოლკინის გამოგონილი სამყაროდან, შუამიწეთიდან. მთების ეს ნაწილი ჰითლუმის დასავლეთ ნაწილს შეადგენდა. ამ მთებში ასევე დამალული იყო კირით ნინიაჰი, რომელსაც იცავდა ნოლდორების კარიბჭე.

ერედ ლუინი[რედაქტირება]

ერედ ლუინი (ინგლ. Ered Luin) — მცირე მთაგრეხილი ჯ. რ. რ. ტოლკინის გამოგონილი სამყაროდან, შუამიწეთიდან. „ლურჯ მთებად“ წოდებული ეს ადგილი მდებარეობდა ერიადორის შორეული დასავლეთით.

პირველი ეპოქის დროს ერედ ლუინი ჰყოფდა ერიადორსა და ბელერიანდს. დასავლეთით იყო შვიდი მდინარე, ხოლო ადგილი, რომელზეც მიედინებოდნენ ისინი, იყო ცნობილი ოსირიანდისა და ლინდონის სახელით. ამიტომაც ამ მთებს ხოლმე ერედ ლინდონს უწოდებენ. ამ ადგილებში მდებარეობდა ჯუჯების ქალაქები ბელეგოსტი და ნოგროდი.

ვალარების მორგოტთან ომის დროს მთების ეს რიგი გარღვეული იქნა ზღვის მიერ. იქ, სადაც შეიქმნა სიცარიელე, აშენდა რუხი სანაოსნო, რომელიც ცნობილი იყო იმით, რომ სწორედ აქედან მიდიოდნენ შორეულ მიწებში მოგზაურები - თუმცა, სამუდამოდ.

ერედ მითრინი[რედაქტირება]

ერედ მითრინი (ინგლ. Ered Mithrin) — მთაგრეხილი ჯ. რ. რ. ტოლკინის გამოგონილი სამყაროდან, შუამიწეთიდან. რუხ მთებად წოდებული ეს ნაწილი მდებარეობდა როვანიონის ჩრდილოეთით.

ეს იყო ერედ ენგრინის ნარჩენები, რომლებიც მანამდე მოიცავდნენ შუამიწეთის ჩრდილოეთ ნაწილს. ეს მთები დაინგრა შუამიწეთის პირველი ეპოქის დროს.

რუხი მთების ჩრდილოეთით ფოროდვაითი მდებარეობდა. ეს მიწა ასევე ცნობილი იყო დორ დაიდელოსის სახელით (პირველ ეპოქაში), მაგრამ არდას არსებობის პირველ პერიოდში მისი დიდი ნაწილი განადგურებული იქნა.

მეორე და მესამე ეპოქის რუკებზე ისე ჩანდა, თითქოს ერედ მითრინი ჰითაეგლირის ჩრდილოეთით მდებარეობდა, მაგრამ სინამდვილეში ეს მთები უფრო ძველი იყო.

მთლიანი სამყაროს რუკები პირველი ეპოქის შემდეგ შემორჩენილი არ იყო, ასე რომ უცნობია, არსებობდა თუ არა მთების ეს კომპლექსი მესამე ეპოქაში.

ერედ ნიმრაისი[რედაქტირება]

ერედ ნიმრაისი (ინგლ. Ered Nimrais) — იგივე „თეთრი მთების“ სახელით ცნობილი მთაგრეხილი ჯ. რ. რ. ტოლკინის გამოგონილი სამყაროდან, შუამიწეთიდან. მთებმა ეს სახელწოდება მიიღეს მათი მწვერვალების პატივსაცემად.

მთების ეს ჯაჭვი განლაგებულია აღმოსავლეთ-დასავლეთით, მაგრამ მას ასევე აქვს ჩრდილო მხარეც, რომელიც ჰითაეგლირისგან გამოიყოფა როჰანის კლდეკარით. გონდორისა და როჰანის სამხრეთითაც კი თეთრ მთებზე თოვლი ზაფხულშიც დევს. თეთრი მთები ქმნიან გონდორის ჩრდილო საზღვარს და როჰანის სამხრეთ საზღვარს, თუ არ ჩავთვლით მათ აღმოსავლეთ მხარეებს, სადაც გონდორის მხარე ანორიენს ემიჯნება.

თეთრი მთების მნიშვნელოვანი მწვერვალებია „რკინის ხერხი“ და „გაშეშებული რქა“. ამ ორს შორის განლაგებულია დვიმორბერგი, მკვდართა ბილიკის შესასვლელი. აღმოსავლეთ ბოლოს განლაგებულია მინის ტირითი, რომელიც მინდოლუინის მთას ებჯინება. გონდორის შუქურები განლაგებულია მთების შვიდ მწვერვალზე. ესენია: ამონ დინი, ეილენახი, ნარდოლი, ერელასი, მინ-რიმონი, კალენჰადი და ჰალიფირიენი.

თეთრ მთებში რამდენიმე მდინარეს ვხვდებით, მათ შორის არიან: ადორნი (რომელიც მიედინება იზენში), სნოუბორნი და მერინგის ნაკადი (რომელიც ენტების ღრეში მიედინება). სამხრეთ მხარეს არის: ერუი (ჩაედინება ანდუინში), რინგლო და კირილი, რომლებიც მორთონდთან ერთად ჩაედინებიან ბელფალასის ყუ­რეში, რომელიც განლაგებულია ედჰელონდში, დოლ ამროთთან. აგრეთვე აქ არის ანფალასი და ლებენინის ხუთი მდინარე.

შუამიწეთის მეორე ეპოქის დროს, თეთრი მთები დასახლებული იყო დუნლენდინგების, საურონის მსახურების ხალხით. მათ ისილდურს დახმარება აღუთქვეს, მაგრამ უღალატეს და დაწყევლილები იყვნენ. მოგვიანებით ისინი დუნჰარელი მკვდრების სახელით იყვნენ ცნობილი. სწორედ მათთან მივიდნენ არაგორნი, გიმლი და ლეგოლასი, რათა ომში მათი დახმარება ეთხოვათ. დუნდენლინგებამდე, თეთრ მთებში ცხოვრობდნენ დრუადანელი პუკელელები.

ეფელ დუათი[რედაქტირება]

ეფელ დუათი (ინგ: Ephel Dúath) — მთაგრეხილი ჯ. რ. რ. ტოლკინის გამოგონილი სამყაროდან, შუამიწეთიდან. ეს მთები იცავენ მორდორის დასავლეთსა და სამხრეთს. სინდარულ ენაზე მათი სახელწოდება ნიშნავს „ბნელი აჩრდილის გარე ღობეს“. ეფელ დუათი მორანონს (შავ კარიბჭეს) უერთდება ერედ ლითუისთან. ამრიგად, მორდორი დაცულია შემოტევისაგან სამი მხრიდან. მინას მორგულის ქალაქი იცავს მის ყველაზე დიდ შესასვლეს, რომელსაც ხშირად უსახელო „უღელტეხილს“ უწოდებენ. აქ განლაგებულია დაწყევლილი მდინარე მორგულდუინი.

ნაწილობრივ დამალული კიბე განლაგებულია მორგულდუინის ჩრდილოეთით, კირით უნგოლის უღელტეხილამდე. აქედან შესაძლებელია მოხვედრა ეფელ დუათში, შემდეგ - კირით უნგოლში. ეფელ დუათში ასევე განლაგებულია დურთანგის ციხესიმაგრე.

ექორიათი[რედაქტირება]

ექორიათი (ინგ: Echoriath) — მთაგრეხილი ჯ. რ. რ. ტოლკინის გამოგონილი სამყაროდან, შუამიწეთიდან. ისინი წარმოადგენენ ბელერიანდის ჩრდილოეთით მდებარე მთების ციკლს. ექორიათი ბუნებრივად შექმნილი მთების მრგვალი კომპლექსი იყო, რომელიც ესაზღვრებოდა ტუმლადენის მდელოს. ექორიათში მოხვედრა შესაძლებელი იყო მხოლოდ ღრმა დამალული ხეობიდან, რომელსაც შვიდი კარიბჭე იცავდა.

[რედაქტირება]

კრისაეგრიმი[რედაქტირება]

კრისაეგრიმი (ინგ: Crissaegrim) არის მთაგრეხილი ჯ. რ. რ. ტოლკინის გამოგონილი სამყაროდან, შუამიწეთიდან. ისინი წარმოადგენენ გონდოლინის ირგვლივ მდებარე მრგვალი მთების ნაწილს. ამ ადგილებში ბინადრობდნენ თორონდორის არწივები, ისინი გონდოლინს მორგოთის ჯაშუშებისგან იცავდნენ. მრისხანე ომის შემდეგ ეს მთები ბელერიანდთან ერთად ზღვამ დაფარა.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]