გიორგი მელიქიშვილი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება

გიორგი მელიქიშვილი

გიორგი მელიქიშვილი
გიორგი მელიქიშვილის სურათი კაბინეტში
სახელი დაბადებისას გიორგი ალექსანდრეს ძე მელიქიშვილი
დაბადების თარიღი 30 დეკემბერი, 1918
დაბადების ადგილი თბილისი
მოღვაწეობა ისტორიკოსი
გარდაცვალების თარიღი 27 მარტი, 2002
მოქალაქეობა სსრკ
მეუღლე ელენე დოჩანაშვილი

გიორგი ალექსანდრეს ძე მელიქიშვილი (დ. 30 დეკემბერი, 1918, თბილისი — გ. 27 მარტი, 2002) — ქართველი ისტორიკოსი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1960 წელი). მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1966 წელი). საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის დირექტორი (1965–1999 წწ.), პროფესორი (1956 წელი). სკკპ წევრი 1946 წლიდან. დაამთავრა თსუ-ის ისტორიის ფაკულტეტი (1939 წელი). მუშაობდა ისტორიის ინსტიტუტში მეცნიერ თანამშრომლად (1944 წლიდან). 1999–2002 წწ. ისტორიის ინსტიტუტის საპატიო დირექტორია.

მელიქიშვილის ფუნდამენტურმა ნაშრომებმა ძვ. აღმოსავლეთის ისტორიისა და ფილოლოგიის დარგში ახალი ეტაპი შექმნეს მსოფლიო ურარტოლოგიაში. მელიქიშვილი ავტორია აგრეთვე მრავალი გამოკვლევისა ხურიტების, ხეთების, ასურეთის, ზაგროსის მთიანეთისა და ძვ. აღმოსავლეთის სხვა ქვეყნების ისტორიაში. ასურული და ურარტული წერილობითი წყაროების შუქზე მელიქიშვილმა გამოიკვლია უძველესი ქართველური პოლიტიკური გაერთიანებების — კულხას და დიაუხის — ისტორიის საკითხები; დაამუშავა საქართველოს ძვ. ისტორიისა და ფეოდალური ხანის მრავალი კარდინალური პრობლემა; ძვ. წინა აზიისა და კავკასიური უძველესი კლასობრივი პრობლემა; ძვ. წინა აზიისა და კავკასიის უძველესი კლასობრივი საზოგადოებების (მათ შორის საქართველოს) სოციალურ-ეკონომიკური წყობის კვლევა-ძიების ხაზით მელიქიშვილმა დაამუშავა კლასობრივ საზოგადოებათა ტიპოლოგიური და სტადიალური კლასიფიკაციის, ძვ. აღმოსავლურ და ანტიკურ საზოგადოებებში ფორმებისა და კლასობრივი სტრუქტურის საკითხები. ამ საზოგადოებების სოციალურ-ეკონომიკური ვითარებას მელიქიშვილი ახასიათებს ტიპოლოგიურად როგორც „წინაფეოდალურს“ („პროტოფეოდალურს“), ხოლო სტადიალურად — როგორც „ადრეკლასობრივს“.

ჯილდოები[რედაქტირება]

ლენინური (1957 წელი), საქართველოს სსრ სახელმწიფო (1982 წელი) და ივანე ჯავახიშვილი სახელობის (1976 წელი) პრემიების ლაურეატი. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის, „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით.

ლიტერატურა[რედაქტირება]

ბიბლიოგრაფია[რედაქტირება]

  • 1. ურარტუს უზენაეს ღვთაებათა კულტის ცენტრები, "საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე", ტ. VII, 1946

(ქართულ ენაზე გვ. 383-390; რუსულ ენაზე გვ. 405-411).

  • 2. ურარტელი ტომების უძველესი კერა, "ანალები", I, 1947, გვ. 267-286.
  • 3. К вопросу о древнейшем очаге урартских племен, "Вестник Древней Истории", 1, 1947, стр. 21-29. Г. А. Меликишвили. К вопросу о древнейшем очаге урартских племен
  • 4. Мусасир и вопрос о древнейшем очаге урартских племен, "Вестник Древней Истории", 2, 1948, стр. 37-48.
  • 5. ურარტუს მეფეთა საომარი და სააღმშენებლო წარწერების სტილის ზოგიერთი საკითხი, "მიმომხილველი", I, 1949, გვ.207-257.
  • 6. Некоторые вопросы истории Манейского царста, "Вестник Древней Истории", 1, 1949, стр. 57-72.
  • 7. Симон Николаевич Джанашия (1900-1947), (გ. ლომთათიძესთან ერთად), "Краткие сообщения о докладах и полевых исследованиях Института Истории и Материальной Культуры", М-Л, XXIV, (გადაბეჭდილია წიგნში: "აკადემიკოსი სიმონ ჯანაშია 1900-1947", თბილისი, 1949).
  • 8. ურარტუს მეფე რუსა II-ის ლურსმული წარწერა სოფელ ადილჯევაზიდან, საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე, ტ. XI, 10, 1950, (ქართულ და რუსულ ენებზე, გვ. 689-696).
  • 9. Диаухи (Из истории южного Закавказья в древневосточную эпоху), "Вестник Древней Истории", 4, 1950, стр. 26-42.
  • 10. ურარტული ლურსმული წარწერის ფრაგმენტი სოფელ ადილჯევაზიდან, საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე, ტ. XII, 2, 1951 (ქართულ და რუსულ ენებზე, გვ. 123-127; 683-690).
  • 10. ურარტული ლურსმული წარწერის ფრაგმენტი სოფელ ადილჯევაზიდან, საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე,

ტ. XII, 2, 1951 (ქართულ და რუსულ ენებზე, გვ. 123-127; 683-690).

  • 11. უძველესი სამეფო სამხრეთ საქართველოს ტერიტორიაზე, მიმომხილველი,II, 1951, 203-230.12.
  • 12. Урартоведческие заметки, "Вестник Древней Истории", 3, 1951,стр. 175-181. Меликишвили Г.А. Урартоведческие заметки.
  • 13. Некотрые вопросы социально-экономической истории Наири-Урарту, "Вестник Древней Истории ", 4, 1951, стр. 22-40.
  • 14. ურარტუ (სამეცნიერო-პოპულარული ნარკვევი), საბლიტგამი, თბილისი, 1951, 149გვ.
  • 15. საქართველოს მუზეუმის ბაბილონური წარწერა, საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე, ტ. XIII, 6, 1952

(ქართულ და რუსულ ენებზე, გვ. 383-384).

1953, (Соавторы А.Я. Брюсов, Г.Ф. Ильин, С.Н. Ковалев), стр. 80-102.

3, 1953. (ქართულ და რუსულ ენებზე).

Р.И. Рубинштеин, Л.В. Симоновская), стр. 76-85.

  • 32. Урартские клинообразные надписи, "Вестник Древней Истории", 1, 1954, стр. 179-260.
  • 33. საქართველოში კლასობრივი საზოგადოებისა და სახელმწიფოს წარმოქმნის საკითხისათვის, დისკუსია საქართველოში სახელმწიფოს წარმოშობის საკითხზე, მოხსენების თეზისები, საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, თბილისი, 1954.
  • 34. საქართველოში კლასობრივი საზოგადოებისა და სახელმწიფოს წარმოქმნის საკითხისათვის, საქართველოს სსრ მეცნიერებათა

აკადემიის გამომცემლობა, თბილისი, 1955, 185 გვ.

  • 35. Рецензия на книгу: Всемирная история, т. I, "Вестник Древней Истории", 3, 1956 (Соавторы М.Н.Ботвинник, Р.И. Рубинштеин, А.А. Формозов), стр. 49-62.
  • 36. К вопросу о возникновении классового общества и первых государственных образовании в Грузии, "Вопросы Истории", 4,

1956.

  • 37. Древняя история Закавказья в советской исторической науке, "Вестник Древней Истории", 3, 1957, стр. 66-75.
  • 38. საქართველოს ისტორია უძველესი დროიდან ძვ. წ. II საუკუნემდე, წიგნში "საქართველოს ისტორია", I, 1958, დამხმარე

სახელმძღვანელო, თბილისი, 1958, გვ. 1-104.

  • 39. Изучение урартской эпигафики в советской науке и некоторые вопросы истории Урарту, Материалы Первой Всесоюзной на-

учной конференции в Ташкенте, Ташкент, 1958, стр. 339-346.

  • 40. К вопросу о хетто-цупанийских преселенцах в Урарту, "Вестник Древней Истории", 2, 1958, стр. 40-47.
  • 41. Рецензия на книгу: И.М. Дьяконов, История Мидии, "Вестник Древней Истории", 3, 1958, (Соавтор В. И. Абаев) стр. 166-172.
  • 42. ქართლის (იბერიის) სამეფოს ისტორიის ქრონოლოგიის საკითხისათვის, საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიის

ინსტიტუტის შრომები, ტ. IV, ნაკვ. 1, 1958, გვ. 141-170.

  • 43. საქართველოს ისტორია უძველესი დროიდან ახ. წ. V საუკუნემდე, წიგნში: "საქართველოს ისტორია", VIII-X კლასების

სახელმძღვანელო, თბილისი, 1958, გვ. 3-80.

  • 44. Рецензия на книгу: Всемирная история т. II, "Вестник Древней Истории", 6, 1958 (Соавторы М.Н.Ботвинник, Р.И. Рубинштеин, А.А. Формозов).
  • 45. К интерпретации открытой в 1956 г. Аринбердской урартской надписи, Всесоюзная сессия по ассириологии, египтологии и

семитской эпиграфике, 1958, 12-17 мая, Ленинград.

  • 46. К истории древней Грузии, Издательство АН ГССР, Тбилиси, 1959.
  • 47. Etude de l’épigraphie Ourartoue et certaines questions de l’histoire d’Ourartou, rapport presenté au XXIV Congrиs International des Orientalistes, Akten des 24-sten Internationalen Orientalisten Congresses, Wiesbaden, 1959.
  • 48. Урартские клинообразные надписи, Издательство АН CССР, Москва, 1960, 502 стр.
  • 49. История Грузии с древнейших времен до II в. до н. э., в книге: "История Грузии", I, 1960, стр.5-50.
  • 50. История Грузии с древнейших времен до VI в. до н. э., в книге: "История Грузии", Учебник для VIII-X классов, Тбилиси, 1960, стр.3-63.
  • 51. Новая урартская надпись из Иранского Азербайджана, "Вестник Древней Истории", 3, 1960, стр. 3-11.
  • 52. ირანის აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე ახლადაღმოჩენილი ურარტული წარწერა, აღმოსავლური კრებული, I, თბილისი,

1960, გვ. 59-74.

  • 53. La population des régiones septentrionales de Nairi-Ourartou et son rôle dans l’histoire de l’ancien Orient, Доклад для XXV Международного конгресса востоковедов, Издательство восточной литературы, Москва, 1960.
  • 54. Les problémes principaux de l’histoire Nairi-Ourartou а la lumière des nouvelles recherches (Communication XIe Congres International des Sciences historiques) XIe Congres International des Sciences

historiques, Stockholm, 21-28, VIII, 1960. Resumes des Communications, 1960.

  • 55. საქართველოს ისტორია უძველესი დროიდან ახ. წ. VI საუკუნემდე, წიგნში: "საქართველოს ისტორია", სახელმძღვანელო

VIII-X კლასებისათვის (მეორე გამოცემა), თბილისი 1960, გვ. 3-68.

  • 56. Рецензия на книгу: И.М.Дьяконов, Общественный и государственный строй древнего Двуречья, Шумер, "Вестник Древней

Истории", 1, 1960, стр.126-130.

  • 57. როგორ ამეტყველდნენ ლურსმული წარწერები (სამეცნიეროპოპულარული ნარკვევი) "ნაკადული", თბილისი, 1961, 131 გვ.
  • 58. აღმოსავლეთ მცირე აზიის უძველესი ეთნონიმიკის შესწავლისათვის, საქართველოს სსრ მეცნიერებათა საზოგადოებრივ

მეცნიერებათა განყოფილების მოამბე, 3, 1961, გვ. 87-119.

  • 59. საქართველოს ისტორია უძველესი დროიდან ახ. წ. VI საუკუნემდე, წიგნში: "საქართველოს ისტორია", სახელმძღვანელო

VIII-X კლასებისათვის (მესამე გამოცემა), თბილისი 1961, გვ. 3-63.

  • 60. ძველი ქართული, სომხური და ბერძნული საისტორიო ტრადიცია და ქართლის (იბერიის) სამეფოს წარმოქმნის საკითხი,

საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის საზოგადოებრივ მეცნიერებათა განყოფილების მოამბე, 2, 1962, გვ. 221-236.

  • 61. К изучению древней восточномалоазиатской этнонимики, "Вестник Древней Истории", 1, 1962, стр. 46-56.
  • 62. La population des régions septentrionales de Nairi-Ourartou et son rôle dans l’histoire de l’ancien Orient, "Труды XXV международного конгресса востоковедов," Москва, 2-16 VIII, 1960. Москва, Издательство Восточной Литературы, 1962.
  • 63. Der Name der Stadt Phasis und die ethnischen Bestandteile der Bevölkerung der alten Kolchis, "Bibliotheca classica Orientalis", Heft 2, 1962.
  • 64. Рецензия на книгу: И.Г. Алиев, История Мидии, "Вестник Древней Истории" 2, 1962 (Соавторы: В. М. Массон, В.А. Лившиц), стр. 126-137.
  • 65. რეცენზია წიგნზე: ო. ჯაფარიძე, ქართველი ტომების ისტორიისათვის ლითონის წარმოების ადრეულ საფეხურზე,

"კავკასიურ-ახლოაღმოსავლური კრებული," II, 1962 გვ. 235-246.

  • 66. История Грузии с древнейших времен до II в. н. э., в книге: "История Грузии", I, Учебник, Тбилиси, 1962, стр.3-63.
  • 67. Zum Studium der antiken Ethnonymik im östlichen Kleinasien, "Bibliotheca classicca orientalis", Heft 6, 1963.
  • 68. Аcсирия и "Страны Наири" на рубеже XII-XI вв. до н.э. "Вестник Древней Истории", 2, 1963, стр.115-129.
  • 69. Кулха, Древний Мир, Сборник в честь академика В.В. Струве, Лениград, 1963, стр. 319-326.
  • 70. История Грузии с древнейших времен до VI в. до н. э., в книге: "История Грузии", Учебник для IX-XI классов, Тбилиси, 1963, стр. 3-57.
  • 71. Изучение древней истории Грузии, Грузинская советская историография, Тбилиси, 1963.
  • 72. Урартский язык, Издательство "Наука", 1964, 74 стр.
  • 73. ისტორიკოსთა XI საერთაშორისო კონგრესი სტოკჰოლმში, "მრავალთავი", I. 1964.
  • 74. Изучение древней истории Грузии, Грузинская советская историография, Тбилиси, 1964.
  • 75. Возникновение Хеттского царства и проблема древнейшего населения Закавказья и Малой Азии, "Вестник Древней Истории", 1, 1965 стр. 3-30.
  • 76. საქართველოს, კავკასიისა და მახლობელი აღმოსავლეთის უძველესი მოსახლეობის საკითხისათვის, "მეცნიერება", 1965,

258 გვ.

  • 77. Die Götterpaartias an der Spitze des urartäischen Pantheons, "Orientalia", vol. 34, fasc. 4, 1965, S. 441-445.
  • 78. შავი ზღვა ძვ. წ. XIII-XII სს-ის ასურულ წარწერებში, "კავკასიის ხალხთა ისტორიის საკითხები", 1966 გვ. 26-33.
  • 79. ძველი საქართველოს სოციალურ-ეკონომიკური წყობილების საკითხი, "მაცნე," 1, 1966 გვ. 52-90.
  • 80. К вопросу о характере древнейших классовых обществ, "Вопросы Истории", 11, 1966, стр. 65-80.
  • 81. ახალი ურარტული წარწერის აღმოჩენა ირანის აზერბაიჯანში (სპარსულ ენაზე წიგნში: M. J. Mashkoor, The History of

Urartu and the discovery of a few Urartu Inscriptions in Iranian Azerbaijan, Tehran, 1966).

  • 82. Наименование города Фасиса и вопрос об этническом составе населения Колхиды, "Вестник Древней Истории", 1, 1966, стр.

82-86.

  • 83. აკადემიკოსი ივ.ჯავახიშვილი, ჟურნალში: "ისტორია, საზოგადოებათმცოდნეობა, გეოგრაფია სკოლაში, 1, 1966, გვ. 25-29.
  • 84. ს. ჯანაშია და საქართველოს სოციალურ-ეკონომიკური წყობის საკითხი, მაცნე, ისტორიის, არქეოლოგიისა და ხელოვნების

ისტორიის სერია, 1, 1966, გვ. 51-90.

  • 85. Esclavage, féodalisme et mode de production asiatique dans l’Orient ancien, La Pensée, no 132, 1967, pp. 31-48.
  • 86. Hittitology and Urartology, Издательство Института Востоковедения АН СССР, 1967, (co-author: G. G. Giorgadze).
  • 87. ფარნავაზი და ფარნავაზიანები ძველ სომხურ საისტორიო წყაროებში, "მაცნე", 3, 1967 გვ. 48-60.
  • 88. О наименованиях некоторых металлов в древневосточных и кавказских языках, "Вестник Древней Истории", 4, 1968, стр. 122-127.
  • 89. The Ethnogenesis of the Ancient Population of the Transcaucasia and Asia Minor (Доклады советской делегации на VIII Международном конгрессе антропологических и этнографических наук, Токио, сентябрь, 1968, стр.50-52.
  • 90. საქართველოს ისტორიის შესწავლა დიდი ოქტომბრის რევოლუციის 50 წლისთავზე, "საისტორიო წერილები", I, თბილისი,

1968, გვ. 3-34.

  • 91. Руса, Советскaя истoрическая энциклопедия, Т. 12, 1969.
  • 92. Сардури, Советскaя истoрическая энциклопедия, Т. 12, 1969.
  • 93. Саспейры, Советскaя истoрическая энциклопедия, Т. 12, 1969.
  • 94. საქართველოს ისტორია ძვ. წ. II ათასწლეულის ბოლოდან ახ.წ. III საუკუნემდე, საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ

I, 1970, გვ. 5-24, 38-76, 312-619, 644-660. საქართველოს ისტორიის ნარკვევები

  • 95. On the Problem of Hurrite Expansion in Transcaucasia, "ძველი ისტორიის საკითხები", "კავკასიურ-ახლოაღმოსავლური კრებული," III, 1970, გვ 5-9.
  • 96. Die Urartäische Sprache, Biblical Institute Press, Rome, 1971.
  • 97. საქართველოს ისტორიოგრაფიის მიღწევები 50 წლის მანძილზე, "მაცნე", ისტორიის, არქეოლოგიისა და ხელოვნების

ისტორიის სერია, 1, 1971, გვ. 35-55.

  • 98. Урартские клинообразные надписи, II, Открытия и публикации 1954-1970 гг. "Вестник Древней Истории", 3, 1971 стр.228-255.
  • 99. Урартские клинообразные надписи, II, Открытия и публикации 1954-1970 гг. "Вестник Древней Истории", 4, 1971, стр. 266-294.
  • 100. ძველი აღმოსავლეთის ხალხთა ისტორია (წიგნის რედაქტორი და რამდენიმე ნარკვევის ავტორი), თბილისი, 1971.
  • 101. კლასობრივ საზოგადოებათა ტიპოლოგიური და სტადიალური კლასიფიკაცია და უძველესი კლასობრივი საზოგადოებების

ხასიათის საკითხი, "მაცნე", ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის სერია, 3, 1971, გვ. 104-127.

  • 102. კ. კერამი, ღმერთები, აკლდამები და მეცნიერები (ქართული გამოცემის წინასიტყვაობა), "ნაკადული", 1971.
  • 103. К типологической характеристике древневосточных обществ, V Всесоюзная сессия по древнему Востоку, 6-9 апреля, 1971, стр. 2-5.
  • 104. ერთი "რეცენზიის" გამო, "მნათობი", 2, 1972.
  • 105. ფოლად-სიტყვის წარმომავლობისათვის, ა. ჩიქობავასადმი მიძღვნილი საიუბილეო კრებული, თბილისის სახელმწიფო

უნივერსიტეტის შრომები, 3 (142), 1972, გვ. 149-153.

  • 106. Характер социально-экономического строя на древнем Востоке (Опыт стадиально-типологической классификации классовых

обществ), "Народы Азии и Африки", 4, 1972 стр. 53-64.

  • 107. Основные этапы этно-социального развития Грузинского народа в древности и средневековье, IX Международный конгресс

антропологических и этнологических наук (Чикаго, сентябрь 1973), Доклады советской делегации, 1973, 14 стр.

  • 108. ფეოდალური საქართველოს პოლიტიკური გაერთიანება და საქართველოში ფეოდალურ ურთიერთობათა განვითარების

ზოგიერთი საკითხი, "მეცნიერება", 1973, 167 გვ.

  • 109. აკადემიკოს გიორგი წერეთლის ხსოვნას, მაცნე, ისტორიის სერია, 3, 1973 გვ. 249-251.
  • 110. Principal Stages of the Ethno-social Development of the Georgian People, IXth International Congress of Anthropological and Ethnological Sciences, Chicago, August-September, 1973, 14 pp.
  • 111. Урарту, Советскaя истoрическая энциклопедия, Т. 14, 1973, стр. 858-862.
  • 112. Тейшеба, Советскaя истoрическая энциклопедия, Т. 14, 1973, стр. 175.
  • 113. Some Aspects of the Problem of the Socioeconomic Structure of Ancient Near Eastern Societies, Internationale Tagung der Keilschriftforscher der Sozialistischen Länder, Budapest, April 23-25, 1974, Zusammenfassung der Vorträge, Budapest, 1974, pp. 68-72.
  • 114. Quelques aspects du régime socio-economique des sociétés anciennes du Proche-Orient, "Acta Antiqua Academiae Scientiarum Hungaricae", t.XXII, fasc. 1-4, 1974, pp. 79-90.
  • 115. К вопросу о характере древнейших классовых обществ (inglisurad), S.P. and E. Dunn eds., Introduction to Soviet Ethnography, Berkley, vol. II, 1974.
  • 116. ანთროპოლოგიურ და ეთნოლოგიურ მეცნიერებათა IX საერთაშორისო კონგრესი (ჩიკაგო, 1973წ.), მაცნე, ისტორიის,

არქეოლოგიისა და ხელოვნების ისტორიის სერია, 1, 1974, (ელ. ვირსალაძესა და მ. აბდუშელიშვილთან ერთად), გვ. 165-174.

  • 117. Некоторые аспекты вопроса о социально-экономическом строе древних ближневосточных обществ, "Вестник Древней стории",

2, 1975 стр. 18-45.

  • 118. К вопросу о характере древних закавказских и средневековых горских северокавказских классовых обществ, История СССР,

6, 1975, стр. 44-53.

  • 119. აზიური წარმოების წესი, ქსე, ტ. I, 1975.
  • 120. The Character of the Socioeconomic Structure in the Ancient East (A Preliminary Classification of Class Societies by Stage and Type), Soviet Anthropology and Archeology, Vol. XV, part 2-3, New York, 1976-1977, pp. 29-49.
  • 121. О значении одной трафаретной формулы в урартских надписях, "Вестник Древней Истории", 2, 1976, стр. 40-46.

122. მახლობელი აღმოსავლეთისა და კავკასიის უძველესი საზოგადოებების ბუნების საკითხისათვის, "ივანე ჯავახიშვილის დაბადების 100 წლისთავისადმი მიძღვნილი საიუბილეო კრებული", თბილისი, 1976, გვ. 145-171.

  • 123. აკადემიკოსი ივანე ჯავახიშვილი (1876-1940), "ივანე ჯავახიშვილის დაბადების 100 წლისთავისადმი მიძღვნილი საიუბილეო

კრებული", 1976 გვ. 5-12.

  • 124. დიდი მეცნიერი და საზოგადო მოღვაწე, "მაცნე", ისტორიის, არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიისა და ხელოვნების ისტორიის

სერია, 2, 1976 გვ. 5-16.

  • 125. Выдающийся ученый и общественный деятель, Доклад на юбилейном заседании, посвященном 100 летию со дня рождения

акад. И.А. Джавахишвили, "Мецниереба", 1976, 25 стр.

  • 126. ნარკვევი "ურარტუ", წიგნში: საბავშვო ენციკლოპედია, 1976.
  • 127. Some Aspects of the Questions of the Socioeconomic Structure of Ancient Near Eastern Societies, Soviet Anthropology and Archeology, Vol. XVII, part 1, New York, 1977, pp. 25-72.
  • 128. УРАРТСКИЕ КЛИНООБРАЗНЫЕ НАДПИСИ, "Вестник Древней Истории", 4, 1977, Вестник древней истории, № 3, 1977. УРАРТСКИЕ КЛИНООБРАЗНЫЕ НАДПИСИ
  • 128ა. К вопросу о социально-экономическом строе древней Иберии (Картли), "Вестник Древней Истории", 4, 1977, стр. 188-195.
  • 129. ქართლის (იბერიის) მეფეთა სიებში არსებული ხარვეზის შესახებ, "მაცნე", ისტორიის, არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიისა და

ხელოვნების ისტორიის სერია, 3, 1978, გვ. 54-63.

  • 130. ეროვნული თავისუფლების მედროშე, გაზეთი "კომუნისტი," 28. V. 1978.
  • 131. ზოგიერთი განმარტება, "მაცნე", ისტორიის, არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიისა და ხელოვნების ისტორიის სერია, 4, 1978, გვ.

118-123.

  • 132. К чтению одного места в летописи урартского царя Аргишти I, "Переднеазиатский Сборник," т. III, 1979, стр. 171-176.
  • 133. ქართველ მთიელთა სოციალურ-ეკონომიკური წყობილების დახასიათებისათვის, "მაცნე", ისტორიის, არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიისა და ხელოვნების ისტორიის სერია, 1, 1979, გვ. 19-41.
  • 134. აკადემიკოსი ივ.ჯავახიშვილი, წინასიტყვაობა, ივ. ჯავახიშვილის თხზულებები 12 ტომად, ტ. I, 1979, გვ. 10-30.
  • 135. Urartu und das südliche Transkaukasien, "Georgica", 1980.
  • 136. საქართველოს ისტორია (საკითხავი წიგნი), შემდგენელრედაქტორი და 3,4,9-11,16-20 თავების ავტორი, თბილისი, 1980, გვ.

11-17; 27-31; 39-57.

  • 137. Экономика и внешняя политика в период расцвета Урарту, "Хрестоматия по истории древнего Востока", ч. I, Москва, 1980.

138. წარუშლელი ღვაწლი (აკად. სიმონ ჯანაშიას დაბადების 80 წლისთავი), ლიტერატურული საქართველო, 12.XI.1980 (თანაავტორი: ე.ხოშტარია).

  • 139. К чтению одной армавирской урартской надписи, Древний восток и мировая культура, Издательство "Наука", Москва, 1981,

стр. 67-69.

  • 140. საქართველოს ისტორია ძვ. II ათასწლეულის დასასრულიდან ახ. წ. IV საუკუნემდე, ქსე, 1981, გვ. 49-51.
  • 141. ქართული სახელმწიფოები ელინისტურ ხანაში, ქსე, 1981, გვ. 51-54.
  • 142. აღმოსავლეთ საქართველოს სოციალურ-ეკონომიკური და სახელმწიფოებრივი წყობილება ახ. წ. პირველ საუკუნეებში,

ქსე, 1981, გვ. 54-57.

  • 143. საქართველოს ისტორია, ქსე, 1981, გვ. 222-224.
  • 144. Рецензия на книгу: А. П. Новосельцев, Генезис феодализма в странах Закавказья, "История СССР", 4, стр. 176-179.
  • 145. Развитие исторической науки в Грузинской ССР, "Вопросы истории", 6, 1982.
  • 146. Der alte und mittelalterliche Nahe Osten (zu Fragen der Analogie der sozial-Ekonomischen und staatlichen Ordnung), "Societies and Languages of the Ancient Near East", Studies in Honour of I. M. Diakonoff, Warminster, 1982, pp. 265-269.
  • 147. El desarollo de las cuidades en Georgia durante la Edad Media, Coloquio Hispano-Sovietico de Historiadores 7-9 de noviembre de 1983.
  • 148. Урарту и Закавказье. Ассирийские источники. Урартские Надписи, "Источниковедение истории древнего Востока", Москва,

1984 (XIII, § 1-2), стр. 184-190.

  • 149. "Древневосточный" социально-экономический строй и развитие ближневосточного общеста в эллинистическую, позднеантичную и средневековую эпохи, Кавказско-ближневосточный сборник, VII, Тбилиси, 1984, стр. 9-23.
  • 150. К характеристике социально-экономического строя раннеклассового общества грузинских горцев, "Вестник Древней Истории", 1, 1984 стр. 27-50.
  • 151. ი. გელბი, სამხრეთ შუამდინარეთის მოსახლეობის სოციალური სტრუქტურის შესახებ ძვ. წ. III ათასწლეულში, "მაცნე",

ისტორიის, ეთნოგრაფიისა და ხელოვნების ისტორიის სერია, 4, 1984 გვ. 179-186.

  • 152. D’on viennent les géogriens?, "Histoire et Archéologie," 88, Novembre, 1984, pp. 18-19.
  • 153. Урарту и закавказье, Источниковедение истории древнего Востока, Москва, 1984.
  • 154. Список царей древней Картли (Иберии), Культурное наследие Востока (Сборник в честь 75-летия Б. Б. Пиотровского),

Ленинград, 1985, ст 164-169.

  • 155. Об основных этапах равития древнего ближневосточного общества, "Вестник Древней Истории", 4, 1985, стр. 3-34.
  • 156. Некоторые черты развития Ближневосточного общества в первой половине I тыс. до н. э. "მაცნე," ისტორიის, ეთნოგრაფიისა და ხელოვნების ისტორიის სერია, 3, 1986, გვ. 39-56.
  • 157. Иване Джавахишвили и современная грузинская историография, “Коммунист Грузии,” 5, 1986, стр. 54-62.
  • 158. ურარტუ, ქსე, ტ. X, თბილისი, 1986, გვ. 169-170.
  • 159. ურარტული ენა, ქსე, ტ. X, თბილისი, 1986, გვ. 170.
  • 160. Об основных типах классовых обществ, "Кавказско-Ближневосточный сборник", VIII, Тбилиси, 1988 стр. 5-18.
  • 161. О наименованиях некоторых городов древней Грузии, Вопросы истории народов Кавказа, "Мецниереба," Тбилиси, 1988.
  • 162. ძველი აღმოსავლეთის ხალხთა ისტორია, 1988 (წიგნის რედაქტორი და მისი რამდენიმე ნაკვეთის ავტორი), გვ. 4-20, 334-360.
  • 163. ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის 70 წლისთავისათვის, "მაცნე," ისტორიის, ეთნოგრაფიისა და ხელოვნების ისტორიის სერია, 3, თბილისი, 1988, გვ. 5-26.
  • 164. რედაქტორის წინასიტყვაობა წიგნში: ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტი,

"მეცნიერება," თბილისი, 1988, გვ. 3-6.

  • 165. Очерки истории Грузии, т. I (Грузия с древнейших времен до IV в.н.э.), "Мецниереба," Тбилиси, 1989 (ავტორი ნაკვეთებისა: შესავალი, §§ 2, 3 და თავები VII-XXI, стр. 12-34; 180-392.
  • 166. ათასეული წლების ბრძოლით მოპოვებული ერთიანობა, "კომუნისტი," 25 მარტი, 1989.
  • 167. ურარტული წყაროები, ძველი აღმოსავლეთის ხალხთა ისტორიის ქრესტომათია, თბილისი, 1990, გვ. 269-296.
  • 168. საქართველოს ისტორია, საკითხავი წიგნი, თბილისი, 1990 (შემდგენელ-რედაქტორი და §§ 3, 4, 9-11, 16-20 და 37-ის ავტორი), გვ. 11-17; 27-31; 39-57; 96-115.
  • 169. Die alten georgischen Staaten und ihre sozialökonomische Ordnung, "Georgica," 13/14, 1990/91, S. 73-80.
  • 170. ჩვენი ინტერვიუ, "მაცნე," ისტორიის, ეთნოგრაფიისა და ხელოვნების ისტორიის სერია, 1, 1990, გვ. 179-187.
  • 171. სოციალურ ურთიერთობათა ისტორიიდან ურარტუში, კრებულში: ახლო აღმოსავლეთი და საქართველო (ვ. გაბაშვილი - 80), 1991 გვ. 78-89.
  • 172. Следы урартской лексики и топонимики в средневековой грузинской топонимике, Историческая лингвистика и типология (akad. T. gamyreliZisadmi miZRvnili krebuli),Москва, “Наука,” 1991, стр. 123-127.
  • 173. ფორმაციათა თეორიის შესახებ, "მაცნე", ისტორიის, ეთნოგრაფიისა და ხელოვნების ისტორიის სერია, 1, 1992, გვ. 149-156.
  • 174. ძველი ქართული სახელმწიფოები და მათი სოციალურეკონომიკური წყობილება, მეორე საერთაშორისო ქართველოლოგიური

სიმპოზიუმის მასალები, თბილისი, 1993, გვ. 5-16.

  • 175. ქართველი ხალხის ერად კონსოლიდაციის ზოგიერთი საკითხი, ქართველთა მსოფლიო კონგრესი, ქართველოლოგიური

სამეცნიერო სიმპოზიუმის ბიულეტენი, 3, 1994, გვ. 3-19.

  • 176. ისევ ფეოდალური საქართველოს პოლიტიკური გაერთიანების შესახებ, "ლიტერატურული საქართველო," 1 აპრილი, 1994.
  • 177. მნიშვნელოვანი წვლილი ქართული მეცნიერების საგანძურში (მრავალტომეულის "საქართველოს შინამრეწველობისა და

ხელოსნობის ისტორიისათვის" გამო), "საქართველოს რესპუბლიკა", 4 მაისი, 1994.

  • 178. ურარტული ნაკვალევი ქართულ ტოპონიმიკასა და ლექსიკაში, "გორის პედაგოგიური ინსტიტუტის შრომათა კრებული," 1995. გვ. 8-17.
  • 179. აკადემიკოსი ნ. ბერძენიშვილი და საქართველოს ძველი ისტორიის საკითხები, წიგნში: აკადემიკოსი ნიკოლოზ ბერძენიშვილი

_ 100, 1996, გვ. 42-55.

  • 180. ქართული ისტორიოგრაფიის უნიჭიერესი წარმომადგენელი, "ქუთაისის მუზეუმის მასალები," კრებული VIII, 1996.
  • 181. საქართველოს ისტორია (უძველესი დროიდან დღემდე), 2-8 თავების ავტორი, თბილისი, 1996. გვ. 5-47.
  • 182. წინასიტყვაობა კრებულისა და კრებულის რედაქტორი - "ვახუშტი ბაგრატიონი - ისტორიკოსი და ეთნოგრაფოსი", თბილისი, 1997.
  • 183. ძიებანი საქართველოს, კავკასიისა და ახლო აღმოსავლეთის ისტორიიდან, თბილისი, 1998, 700 გვ.
  • 184. რედაქტორისაგან, წიგნში: "ივანე ჯავახიშვილი," თხზულებანი თორმეტ ტომად, ტომი XI, 1998, გვ. 263-265.
  • 185. უძველეს კლასობრივ საზოგადოებათა სოციალურ-ეკონომიკური წყობის პრობლემა, თბილისი, 2003, 240 გვ.
  • 186. მიხეილ წერეთელი და ურარტოლოგია, ისტორია, არქეოლოგია, ხელოვნებათმცოდნეობა, ეთნოლოგია, თსუ შრომები, 349, თბილისი, 2003, გვ. 7-15.
  • 187. როგორ ამეტყველდნენ ლურსმული წარწერები, თბილისი, 2004.
  • 188. Deus sive Natura _ ღმერთი ანუ ბუნება, ჰეგელის მოტივებზე, გიორგი მელიქიშვილის არქივიდან, "24 საათი," 29 აპრილი,

2005.

  • 189. საქართველოს ისტორია, ტ. I, სახელმძღვანელო უმაღლესი სასწავლებლებისათვის, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X თავების

ავტორი, თსუ გამომცემლობა, თბილისი, 2006, გვ. 28-89.


რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

Пиотровский Б. Б. [рец. на: Г. А. Меликишвили. Древневосточные материалы по истории народов Закавказья, I, Наири-Урарту. АН Грузинской ССР. Институт истории имени И. А. Джавахишвили, Изд. АН Грузинской ССР, Тбилиси, 1954, 446 стр. тираж 1000 экз. Его же. Урартские клинообразные надписи. «Вестник древней истории». 1953, № 1-4, 1954, № 1. Приложения.]

Levan Gordeziani,Tbilisi,2009 კავკასიურახლოაღმოსავლური კრებული XIII, ეძღვნება გიორგი მელიქიშვილის ნათელ ხსოვნას, თბილისი, 2009 http://ijhei.files.wordpress.com/2009/10/cnes13.pdf