ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანია

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანია
Flag of the British East India Company (1801).svg
ტიპი: სააქციო საზოგადოება
დაფუძნდა: 1600
მდებარეობა: ლონდონი, ინგლისი
დარგი: საერთაშორისო ვაჭრობა

ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანიაინგლისური და მოგვიანებით (1707 წელს, კავშირის ხელშეკრულების გაფორმებიდან) ბრიტანული სააქციო საზოგადოება. კომპანია შეიქმნა ოსტინდოეთიდან ვაჭრობის ხელშესაწყობად, თუმცა ის ძირითადად საქმიანობას ინდოეთის სუბკონტინენტზე ეწეოდა.

კომპანიას 1600 წელს სამეფო ქარტია ებოძა[1], რითს ის მსგავს სხვა ევროპულ კომპანიებში უძველესია. კომპანიის აქციებს ფლობდნენ უმდიდრესი ვაჭრები და არისტოკრატები. მთავრობა არ ფლობდა აქციებს და ჰქონდა მხოლოდ არა პირდაპირი კონტროლი. კომპანია ასევე ფლობდა საკუთარ ჯარს, რისი მეშვეობითაც აკონტროლებდა ინდოეთის უდიდეს ნაწილს.

კომპანია ძირითადად ვაჭრობდა ბამბით, აბრეშუმით, ჩაით, ინდიგოთი, კალიუმის ნიტრატით და ოპიუმით. კომპანია ასევე ახორციელებდა ინდოეთის სამხედრო და პოლიტიკურ კონტროლს. კომპანიის მმართველობა ინდოეთში დაიწყო 1757 წელს პლესის ბრძოლიდან და გრძელდებოდა 1858 წლამდე, როდესაც ინდოეთის 1857 წლის აჯანყების შემდეგ ბრიტანეთმა მიიღო ინდოეთის უკეთესი მართვის აქტი, რითიც ინდოეთი ბრიტანეთის გვირგვინის პირდაპირი მმართველობის ქვეშ გადავიდა. კომპანიამ არსებობა 1874 წელს ოსტინდოეთის საფონდო დივიდენდების გაცემის აქტით დაასრულა.

დროშები[რედაქტირება]

ლიტერატურა[რედაქტირება]

  • Andrews, Kenneth R. (1985). Trade, Plunder, and Settlement: Maritime Enterprise and the Genesis of the British Empire, 1480–1630. Cambridge, U.K.: Cambridge University Press. ISBN 0-521-25760-3. 
  • Bowen, H. V. (1991). Revenue and Reform: The Indian Problem in British Politics, 1757–1773. Cambridge, U.K.: Cambridge University Press. ISBN 0-521-40316-2. 
  • Bowen, H. V.; Margarette Lincoln, and Nigel Rigby, eds. (2003). The Worlds of the East India Company. Rochester, NY: Brewer. ISBN 0-85115-877-3. 
  • Brenner, Robert (1993). Merchants and Revolution: Commercial Change, Political Conflict, and London’s Overseas Traders, 1550–1653. Princeton, NJ: Princeton University Press. ISBN 0-691-05594-7. 
  • Carruthers, Bruce G. (1996). City of Capital: Politics and Markets in the English Financial Revolution. Princeton, NJ: Princeton University Press. ISBN 978-0-691-04455-2. 
  • Chaudhuri, K. N. (1978). The Trading World of Asia and the English East India Company, 1660–1760. Cambridge, U.K.: Cambridge University Press. ISBN 0-521-21716-4. 

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:

სქოლიო[რედაქტირება]

  1. The Register of Letters &c. of the Governor and Company of Merchants of London trading into the East Indies, 1600–1619. On page 3, a letter written by Elizabeth I on 23 January 1601 ("Witnes or selfe at Westminster the xxiiijth of Ianuarie in the xliijth yeare of or Reigne.") states, "Haue been pleased to giue lysence vnto or said Subjects to proceed in the said voiadgs, & for the better inabling them to establish a trade into & from the said East Indies Haue by or tres Pattents vnder or great seale of England beareing date at Westminster the last daie of december last past incorporated or said Subjecte by the name of the Gournor & Companie of the merchaunts of London trading into the East Indies, & in the same tres Pattents haue geven them the sole trade of theast Indies for the terme of XVteen yeares ..."