ახალი კალედონია

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ახალი კალედონია
Nouvelle-Calédonie
ახალი კალედონია
ახალი კალედონიის
ჰიმნი: მარსელიეზა
დედაქალაქი
(და უდიდესი ქალაქი)
ნუმეა
21°17′ ს. გ. 165°21′ ა. გ. / 21.283° ს. გ. 165.350° ა. გ. / -21.283; 165.350
ოფიციალური ენა(ები) ფრანგული
მთავრობა საფრანგეთის ასოცირებული წევრი
 -  პრეზიდენტი ფრანსუა ოლანდი
 -  მთავრობის წარმომადგენელი ჰაროლდ მარტინი
 -  უზენაესი კომისარი ჟან-ჟაკ ბრო
ფართობი
 -  სულ 18 575 კმ2 (154-ე)
მოსახლეობა
 -  2009 შეფასებით 249 000 (178-ე)
 -  სიმჭიდროვე 13 კაცი/კმ2 
მშპ (მუპ) 2006 შეფასებით
 -  სულ 8.82 მლრდ. $ 
 -  ერთ მოსახლეზე 36 376 $ 
ვალუტა საფრანგეთის წყნაროკეანური ფრანკი (XPF)
დროის სარტყელი 11
Internet TLD .nc
სატელეფონო კოდი 687

ახალი კალედონია (ფრანგ. Nouvelle-Calédonie) — საფრანგეთის ზღვისგადაღმა, განსაკუთრებული სტატუსის მქონე ასოცირებული დეპარტამენტი, მდებარეობს წყნარ ოკეანეში, მელანეზიაში. სამხრეთ-დასავლეთიდან ესაზღვრება ავსტრალიის ეკონომიკური ზონა, ჩრდილოეთიდან — ვანუატუ, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან — ფიჯი. დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქია — ნუმეა.

გეოგრაფია[რედაქტირება]

ახალი კალედონიის რუკა

კუნძულ ახალი კალედონიის უდიდესი ნაწილი მთიანია (უმაღლესი მწვერვალია — მთა პანე, 1 628 მ). სანაპირო საკმაოდ შეჭრილია და მოფენილია ზღვის უამრავი უბით. კუნძული გარშემორტყმულია ყველაზე გრძელი ახალი კალედონიის ბარიერული რიფით.

კლიმატი სასიამოვნოა. საშუალო წლიური ტემპერატურაა — 23-24,5°. კუნძულზე საკმაოდ ბევრი მდინარეა, ტყე კუნძულის ტერიტორიის 15 %-ს მოიცავს. აქ გავრცელებულია ძვირფასი ხის ჯიშები, მათ შორის: წოწვოვანი ხე კაური, ახალკალედონიური ფიჭვი, ხე ნიაული და ა. შ. ახალი კალედონიის ცხოველთა სამყარო ღარიბია.

ისტორია[რედაქტირება]

Searchtool-80%.png მთავარი სტატია : ახალი კალედონიის ისტორია.

კუნძული 1774 წელს აღმოაჩინა ჯეიმზ კუკმა და უწოდა თავისი სამშობლოს შოტლანდიის ძველი სახელი — კალედონია. ევროპელების აქტიური გადასვლა კუნძულზე დაიწყო 1840-იანი წლებიდან, ესენი იყვნენ სანთლის ხით მოვაჭრეები, რომელთაც შემდეგ მოჰყვნენ ინგლისელი და ფრანგი მისიონერები. 1853 წელს საფრანგეთმა ახალი კალედონია თავის კოლონიად გამოაცხადა. 1946 წელს კუნძულმა მიიღო საფრანგეთის ზღვისგადაღმა სამფლობელოს სტატუსი. 1980-1990-იან წლებში დაიწყო მასიური გამოსვლები. ადგილობრივი აბორიგენი მოსახლეობა (მელანეზიელები) გამოდიოდნენ კუნძულის დამოუკიდებლობის მოთხოვნით.

პოლიტიკური წყობილება[რედაქტირება]

ადმინისტაციულ-ტერიტორიული მოწყობა[რედაქტირება]

ახალი კალედონიის ტერიტორიული მოწყობა

ახალი კალედონია შედგება სამი პროვინციისაგან, რომლებიც თავის მხრივ იყოფიან კომუნებად.

     სამხრეთი პროვინცია      ჩრდილოეთი პროვინცია      ლუაიოტე
  1. ტიო
  2. იატე
  3. ლიილე-დეს-პინსი
  4. ლე-მონტ-დორე
  5. ნუმეა
  6. დუმბეა
  7. პაიიტა
  8. ბოულოუპარი
  9. ლა-ფოა
  10. სარამეა
  11. ფარინო
  12. მოინდოუ
  13. ბოურაილი
  14. პოია (ჩრდილოეთი ნაწილი)
  1. პოია (სამხრეთი ნაწილი)
  2. პოუემბოუტი
  3. კონე
  4. ბოხი
  5. კაალა-გომენი
  6. კოუმაკი
  7. პოუმი
  8. ბელეპი
  9. ოუეგოა
  10. პოუებო
  11. ხიენგხენე
  12. ტოუხო
  13. პოინდიმიე
  14. პონირეხოუენ
  15. ხოუაიილოუ
  16. კოუაოუა
  17. კანალა
  1. ოუბეა
  2. ლიფოუ
  3. მარე

დემოგრაფია[რედაქტირება]

  • მოსახლეობის რაოდენობა — 249 ათ. (01.01.2009).
  • წლიური მატება — 1,1 %.
  • ცხოვრების საშუალო ხანგრძლივობა — 75 წელი.
  • ბავშვთა სიკდილიანობა — 7 ბავშვი 1000-ზე.
  • ენები: ფრანგული (ოფიციალური), ასევე 33 მელანეზიური და პოლინეზიური დიალექტი.
  • წერა-კითხვის მცოდნეა — 96 %.
  • ქალაქის მოსახლეობა — 65 %.

ეკონომიკა[რედაქტირება]

კულტურა[რედაქტირება]

გალერეა[რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]