არაბული ციფრები
ვიკიპედიიდან, თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედიიდან
არაბული ციფრები — ტრადიციული კრებულის სახელწოდება შემდგარი ათი ნიშნისგან :0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9; ახლა გამოიყენება მრავალ ქვეყანაში რიცხვების დასაწერად.
ისტორია [რედაქტირება]
არაბული რიცხვების მოხაზულობის წარმოქმნის ერთ-ერთი ლეგენდის თანახმად, ციფრის რიცხობრივი მნიშვნელობა შეესაბამება კუთხეების რაოდენობას[1].
არაბული ციფრები ინდოეთში გაჩნდა სავარაუდოდ V საუკუნეში. იმავე დროს გაჩნდა ციფრი „ნულის“ ფორმალიზება და ახსნა. ტრადიციული არაბული ციფრები არის ინდური ციფრების გადაკეთებული ვარიანიტი, რომელიც არაბული დამწერლობაში იყენება.
წერის ინდურ სისტემას ფართოდ პოპულარიზებდა მაჰმადიანი მეცნიერი ალ-ხორეზმი, მსოფლიოში ცნობილი წიგნის „ქითაბ ალ-ჯაბრ ვალ-მუკაბარა“ ავტორი.
არაბული ციფრები ევროპელებისთვის X—XIII საუკუნეებში გახდა ცნობილი.
| თანამედროვე არაბული ციფრები | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ტრადიციული არაბული ციფრები, რომლებსაც იყენებენ არაბულ სამყაროში | ٠ | ١ | ٢ | ٣ | ٤ | ٥ | ٦ | ٧ | ٨ | ٩ |
| სპარსული ციფრები | ۰ | ۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۵ | ۶ | ۷ | ۸ | ۹ |
| დევანაგარის დამწერლობით | ० | १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ |
| გუჯარათული დამწერლობით | ૦ | ૧ | ૨ | ૩ | ૪ | ૫ | ૬ | ૭ | ૮ | ૯ |
| გურმუქხის დამწერლობით | ੦ | ੧ | ੨ | ੩ | ੪ | ੫ | ੬ | ੭ | ੮ | ੯ |
| ლიმბუს დამწელობით | ᥆ | ᥇ | ᥈ | ᥉ | ᥊ | ᥋ | ᥌ | ᥍ | ᥎ | ᥏ |
| ბენგალური დამწერლობით | ০ | ১ | ২ | ৩ | ৪ | ৫ | ৬ | ৭ | ৮ | ৯ |
| ორიას დამწერლობით | ୦ | ୧ | ୨ | ୩ | ୪ | ୫ | ୬ | ୭ | ୮ | ୯ |
| ტელუგუს დამწერლობით | ౦ | ౧ | ౨ | ౩ | ౪ | ౫ | ౬ | ౭ | ౮ | ౯ |
| კანადას დამწერლობით | ೦ | ೧ | ೨ | ೩ | ೪ | ೫ | ೬ | ೭ | ೮ | ೯ |
| მალაიალამის დამწერლობით | ൦ | ൧ | ൨ | ൩ | ൪ | ൫ | ൬ | ൭ | ൮ | ൯ |
| ტამილური დამწერლობით | ೦ | ௧ | ௨ | ௩ | ௪ | ௫ | ௬ | ௭ | ௮ | ௯ |
| ტიბეტური დამწერლობით | ༠ | ༡ | ༢ | ༣ | ༤ | ༥ | ༦ | ༧ | ༨ | ༩ |
| ბირმანული დამწერლობით | ၀ | ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ | ၈ | ၉ |
| ტაიური დამწერლობით | ๐ | ๑ | ๒ | ๓ | ๔ | ๕ | ๖ | ๗ | ๘ | ๙ |
| კჰმერული დამწერლობით | ០ | ១ | ២ | ៣ | ៤ | ៥ | ៦ | ៧ | ៨ | ៩ |
| ლაოსური დამწერლობით | ໐ | ໑ | ໒ | ໓ | ໔ | ໕ | ໖ | ໗ | ໘ | ໙ |
იხილეთ აგრეთვე [რედაქტირება]
სქოლიო [რედაქტირება]
- ↑ Florian Cajori A History of Mathematical Notations. — Cosimo, Inc.. — Vol. I. — გვ. 64-66. — ISBN 9781602066847
სტატიის