არაბული გაზაფხული

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
არაბული გაზაფხული

██ ხელისუფლება დაემხო


██ მთავრობა გადადგა


██ სერიოზული მღელვარება


██ ერთჯერადი საპროტესტო აქციები


██ ინციდენტები არ აღინიშნა


არაბული სამყაროს მიღმა:

██ მსგავსი საპროტესტო აქციები


██ ინციდენტები არ აღინიშნა

ადგილმდებარეობა ჩრდილოეთი აფრიკა,
ახლო აღმოსავლეთი
თარიღი დეკემბერი, 2010მიმდინარე
მახასიათებლები დემონსტრაციები, შეტაკებები, არეულობები, თვითდაწვა.
გარდაცვლილი/ები 722
დაჭრილი/ები 6000[1][2][3]

არაბული სამყაროს საპროტესო აქციები, უკეთ ცნობილი როგორც არაბული გაზაფხული (მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებში გამოიყენებენ ასევე ტერმინს პანარაბული რევოლუცია[4][5]) — 2010-2011 წლების მასობრივი სახალხო მოძრაობა არაბულ სამყაროში, ჩრდილოეთ აფრიკაში და ახლო აღმოსავლეთში.

მღელვარება თავდაპირველად დაიწყო ტუნისში, შემდეგ მოიცვა: ეგვიპტე, ალჟირი, იორდანია, იემენი, ბაჰრეინი და ლიბია. მცირე ინციდენტებით აღინიშნა მავრიტანიაში, საუდის არაბეთში, ომანში, სუდანში, სირიაში, ერაყში, მაროკოში, ჯიბუტში. [6][7][8][9][10][11][12].

მიმოხილვა[რედაქტირება]

აქციების დასაწყისი ქვეყანა აქციების დასასრული პროტესტის სახე შედეგი დაღუპულთა რაოდენობა
17 დეკემბერი 2010 ტუნისის დროშა ტუნისი თვითდაწვა
მასობრივი დემონსტრაციები; საერთოეროვნული პროტესტი;
ხელისუფლების დამხობა
პრეზიდენტი ბენ ალი და მისი ოჯახი ქვეყნიდან გაიქცნენ (14 იანვარი 2011)
219[13]
28 დეკემბერი 2010 ალჟირის დროშა ალჟირი მასობრივი დემონსტრაციები პრეზიდენტმა განაცხხადა საგანგებო მდგომარეობის გაუქმების შესახებ (3 თებერვალი 2011)[14] 5[15]
15 თებერვალი 2011 ლიბიის დროშა ლიბია 23 ოქტომბერი 2011 პროტესტი კორუფციისა და ცუდი საცხოვრებელი პირობების წინააღმდეგ მუამარ კადაფის ხელისუფლების დამხობა 200 [16]
14 იანვარი 2011 იორდანიის დროშა იორდანია მიმდინარე მცირე საპროტესტო აქციები მეფე აბდალა II-მ დაითხოვა მთავრობა (1 თებერვალი 2011) 4
17 იანვარი 2011 მავრიტანიის დროშა მავრიტანია 17 იანვარი 2011 თვითდაწვა 1
17 იანვარი 2011 სუდანის დროშა სუდანი მცირე საპროტესტო აქციები 1
17 იანვარი 2011 ომანის დროშა ომანი 17 იანვარი 2011 საპროტესტო აქციები 2[17]
18 იანვარი 2011 იემენის დროშა იემენი უთანხმოება პრეზიდენტსა და მთავრობას შორის[18]
მასობრივი დემონსტრაციები[19][20]
პრეზიდენტმა განაცხადა, არ მიიღებს მონაწილეობას მომავალ არჩევნებში (2 თებერვალი 2011)[21] 1,580-1,782 (25 სექტემბრისთვის)[22][23]
21 იანვარი 2011 საუდის არაბეთის დროშა საუდის არაბეთი 29 იანვარი 2011 თვითდაწვა[24]
დემონსტრაციები[25]
4
25 იანვარი 2011 ეგვიპტის დროშა ეგვიპტე მასობრივი პროტესტი და მრელვარება მთავრობის შეცვლა (29 იანვარი 2011)
ჰოსნი მუბარაქი გადადგა თანამდებობიდან (11 თებერვალი 2011)[26]
302[27]
26 იანვარი 2011 სირიის დროშა სირია თვითდაწვა 1
30 იანვარი 2011 მაროკოს დროშა მაროკო თვითდაწვა 0
1 თებერვალი 2011 ჯიბუტის დროშა ჯიბუტი 1 თებერვალი 2011 მცირე მშვიდობიანი საპროტესტო აქცია 1
4 თებერვალი, 2011 ბაჰრეინის დროშა ბაჰრეინი პროტესტები, უწესრიგობა მეფე ჰამადმა განაცხადა, რომ სახელმწიფო გადაუხდის 1000 დინარს ყველა ოჯახს (11 თებერვალი) 6
10 თებერვალი 2011 ერაყის დროშა ერაყი დემონსტრაციები 3
14 თებერვალი 2011 ირანის დროშა ირანი პროტესტი, არეულობა 2
სულ დაღუპული: 638

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება]

ლიტერატურა[რედაქტირება]

  • Aa. Vv. (2011), The New Arab Revolt: What Happened, What It Means, and What Comes Next, Council on Foreign Relations, Foreign Affairs, Maggio-Giugno.
  • Abaza, M. (2011), Revolutionary Moments in Tahrir Square, American University of Cairo, 7 May 2011, www.isa-sociology.org.
  • Abdih, Y. (2011), Arab Spring: Closing the Jobs Gap. High youth unemloyment contributes to widespread unrest in the Middle East Finance & Development, in Finance & Development
  • Beinin, J. – Vairel, F. (2011), (a cura di), Social Movements, Mobilization, and Contestation in the Middle East and North Africa, Stanford, CA, Stanford University press.
  • Cohen, R. (2011), A Republic Called Tahrir, in New York Times.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:

სქოლიო[რედაქტირება]

  1. Lenta.ru: ООН уточнила число жертв переворота в Тунисе
  2. Ennahar Online — Algeria: meeting Saturday of the opposition after the liberalization measures
  3. CNN: Egypt crisis: Eight dead, 896 injured so far in Cairo violence
  4. РБК: ეგვიპტე „მილიონების მარშის“ მოლოდინში
  5. რადიო Эхо Москвы, სანქტ-პეტერბურგი: მღელვარება ალჟირში და იემენში. მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები საუბრობენ „პანარაბულ“ რევოლუციაზე.
  6. Thousands in Yemen Protest Against the Government
  7. Posted by multiple January 26, 2011. Protest spreads in the Middle East - The Big Picture. Boston.com. წაკითხვის თარიღი: 2011-02-01.
  8. Mauritanie: mécontent du régime, un homme s'immole par le feu à Nouakchott - Flash actualité - Monde - 17/01/2011. leParisien.fr (2011-01-17). წაკითხვის თარიღი: 2011-01-29.
  9. BBC News - Man dies after setting himself on fire in Saudi Arabia. Bbc.co.uk (2011-01-23). წაკითხვის თარიღი: 2011-01-29.
  10. PressTV - Sudan opposition leader arrested. Presstv.ir (2011-01-19). წაკითხვის თარიღი: 2011-01-29.
  11. Matthew Cassel. (2011-01-27)Lebanon convulses on 'Day of Rage' - Features. Al Jazeera English. წაკითხვის თარიღი: 2011-02-01.
  12. afrol News - Morocco King on holiday as people consider revolt. Afrol.com. წაკითხვის თარიღი: 2011-02-01.
  13. Tunisia protests against Ben Ali left 200 dead, says UN, BBC, 1 თებერვალი , 2011. (ინგლისური)
  14. Algeria to lift emergency powers'. Al-Jazeera (2011-02-03). წაკითხვის თარიღი: 2011-02-03.
  15. Ennahar Online — Algeria: meeting Saturday of the opposition after the liberalization measures
  16. http://news.sky.com/skynews/Home/World-News/Libya-Latest-Up-To-120-Die-As-Libyan-Authorities-Arrest-Networks-Of-Foreign-Agents/Article/201102315937134?f=rss
  17. შეტაკებების შედეგად ომანში 2 ადამიანი დაიღუპა
  18. Bryan, Angie. “Yemeni tribal leader: for Saleh, Saudi involvement in Sa'ada comes not a moment too soon“, WikiLeaks, 2009-12-28. წაკითხვის თარიღი: 2011-01-31. დაარქივებულია ორიგინალიდან 2011-01-31-ში. 
  19. Yemenis in anti-president protest“, Irish Times, January 27, 2011. 
  20. BAKRI, NADA. “Thousands in Yemen Protest Against the Government“, The New York Times, 27 Jan 2011. 
  21. Yemen President Ali Abdullah Saleh 'to quit in 2013'. BBC News (2011-02-02). წაკითხვის თარიღი: 2011-02-02.
  22. 150 protesters and 154 soldiers killed (by 21 May)[1] 150 killed in the ammo dump explosion,[2] 170 protesters and soldiers killed (18-25 September),[3] total of 624 killed outside of the street fighting
  23. 253-273 reported killed during the Battle of Sana'a, 616-762 during the Battle of Zinjibar, 50-86 during the Ta'izz clashes, 2 in a militant attack in Loder (27 May),[4] 5 in a tribal-Houthi clash (1 June),[5] 9 in a militant attack in Abyan (5 June)[6] 4 in a militant attack in al-Habilien (8 June),[7] and 8 in a militant attack in Loder (11 June),[8][9] 9 in militant attacks in Lahj (16-17 June),[10] total of 956-1,158 reported killed during the street fighting
  24. Man dies after setting himself on fire in Saudi Arabia. BBC News (23 January 2011). წაკითხვის თარიღი: 23 January 2011.
  25. Flood sparks rare action. Montreal Gazette (29 January 2011). წაკითხვის თარიღი: 29 January 2011.
  26. Лента.ру: მუბარაქი გადადგა
  27. Egypt: Documented Death Toll From Protests Tops 300(ინგლისური)